Σε βασικό παράγοντα μετασχηματισμού των οικογενειακών επιχειρήσεων, διεθνώς, εξελίσσεται η Τεχνητή Νοημοσύνη, με το 64% να αξιοποιεί ήδη ενεργά εφαρμογές AI, αλλά περισσότερες από μία στις τρεις επιχειρήσεις (38%) να μην διαθέτουν ακόμη οργανωμένο πλαίσιο διακυβέρνησης της τεχνολογίας. Το χάσμα μεταξύ τεχνολογικής υιοθέτησης και οργανωτικής ετοιμότητας αναδεικνύεται σε μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις της επόμενης δεκαετίας, καθώς οι οικογενειακές επιχειρήσεις καλούνται να διαχειριστούν νέους ψηφιακούς κινδύνους, αυξανόμενες απαιτήσεις κυβερνοασφάλειας και ελλείψεις εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη, η κυβερνοασφάλεια και η έλλειψη εξειδικευμένων στελεχών στις μεγαλύτερες προκλήσεις έως το 2035

Σύμφωνα με την έκθεση «Global Family Business Report 2026» της KPMG, η Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί κεντρική στρατηγική προτεραιότητα τόσο βραχυπρόθεσμα, όσο και σε ορίζοντα δεκαετίας. Η αυξανόμενη αξιοποίηση της τεχνολογίας δημιουργεί ευκαιρίες για ενίσχυση της παραγωγικότητας, αυτοματοποίηση επιχειρησιακών διαδικασιών και αποτελεσματικότερη λήψη αποφάσεων. Ωστόσο, η απουσία κατάλληλων μηχανισμών εποπτείας ενδέχεται να αυξήσει την έκθεση των επιχειρήσεων σε λειτουργικούς, κανονιστικούς κινδύνους και κινδύνους φήμης.

Η έκθεση επισημαίνει την ανάγκη ανάπτυξης σαφών πολιτικών για τη χρήση της AI, διαδικασιών ελέγχου και μηχανισμών λογοδοσίας, ιδιαίτερα καθώς η τεχνολογία ενσωματώνεται σε ολοένα περισσότερες κρίσιμες επιχειρησιακές λειτουργίες.

Κυβερνοασφάλεια και διαχείριση κινδύνων

Σημαντικά περιθώρια βελτίωσης καταγράφονται και στην οργανωμένη διαχείριση επιχειρηματικών κινδύνων. Μόλις το 33% των οικογενειακών επιχειρήσεων δηλώνει ότι διαθέτει ολοκληρωμένο σχετικό πλαίσιο, ενώ λιγότερες από δύο στις δέκα θεωρούν απολύτως ξεκάθαρους τους ρόλους και τις αρμοδιότητες διαχείρισης κινδύνων στο εσωτερικό τους.

Η κυβερνοασφάλεια συγκαταλέγεται στις σημαντικότερες βραχυπρόθεσμες προκλήσεις, μαζί με την υιοθέτηση και τη διακυβέρνηση της Τεχνητής Νοημοσύνης και τη διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού.

Το περιβάλλον αυτό ενισχύει την ανάγκη μετάβασης από αποσπασματικές πρακτικές αντιμετώπισης απειλών σε συστηματικά μοντέλα πρόληψης, αξιολόγησης και διαχείρισης κινδύνων, που θα καλύπτουν τόσο την ψηφιακή ασφάλεια όσο και τη συνολική επιχειρησιακή συνέχεια.

Η πρόκληση των ψηφιακών δεξιοτήτων

Η προσέλκυση και διατήρηση εξειδικευμένων στελεχών αποτελεί έναν ακόμη κρίσιμο παράγοντα ανταγωνιστικότητας. Η έρευνα αναδεικνύει την προσέλκυση επαγγελματιών εκτός οικογένειας ως τη σημαντικότερη πρόκληση στον τομέα του ανθρώπινου δυναμικού.

Η ανάγκη αυτή συνδέεται με τη σταδιακή μετάβαση σε περισσότερο επαγγελματικά μοντέλα διοίκησης, αλλά και με τις νέες απαιτήσεις που δημιουργεί ο τεχνολογικός μετασχηματισμός.

Ενδεικτικό της αλλαγής είναι ότι, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των συμμετεχόντων, έως το 2035 το ποσοστό των επιχειρήσεων, που αυτοπροσδιορίζονται ως «διοικούμενες από την οικογένεια», αναμένεται να υποχωρήσει από 49% σήμερα σε μόλις 12%. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με την ενίσχυση της επαγγελματικής διοίκησης και των οργανωμένων δομών εταιρικής διακυβέρνησης, χωρίς να συνεπάγεται απαραίτητα αποχώρηση της οικογένειας από την ιδιοκτησία.

Αισιοδοξία παρά τις προκλήσεις

Παρά τις τεχνολογικές και οικονομικές προκλήσεις, το 83% των συμμετεχόντων δηλώνει ότι διαθέτει σαφή στρατηγική ανάπτυξης και το 79% αναφέρει υψηλό βαθμό ευθυγράμμισης της ηγεσίας με τους επιχειρηματικούς στόχους. Ωστόσο, το 59% εκτιμά ότι η επίτευξη ανάπτυξης θα είναι δυσκολότερη την επόμενη δεκαετία.

Η έκθεση καταλήγει ότι η βιώσιμη ανάπτυξη έως το 2035 θα απαιτήσει συνδυασμό υπεύθυνης αξιοποίησης της Τεχνητής Νοημοσύνης, ενίσχυσης της κυβερνοασφάλειας, ανάπτυξης δεξιοτήτων και αποτελεσματικής εταιρικής διακυβέρνησης.