Η τεχνητή νοημοσύνη περνά πλέον από τη φάση του τεχνολογικού ενθουσιασμού στη φάση της πραγματικής οικονομικής επίδρασης. Νέα ανάλυση της Oxford Economics δείχνει ότι οι ευρωπαϊκές χώρες με υψηλότερη υιοθέτηση AI αρχίζουν, ήδη, να εμφανίζουν ισχυρότερους ρυθμούς αύξησης της παραγωγικότητας, σε μια πρώτη ένδειξη ότι η τεχνητή νοημοσύνη μετατρέπεται σταδιακά σε εργαλείο οικονομικού μετασχηματισμού.

Οι χώρες που επένδυσαν στην ΑΙ αρχίζουν να βλέπουν οφέλη - Οι πρώτες μετρήσιμες επιδράσεις της ΑΙ στην πραγματική οικονομία

Παρά το γεγονός ότι η συνολική παραγωγικότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο Ηνωμένο Βασίλειο παραμένει υποτονική, τα στοιχεία δείχνουν ότι οι οικονομίες, που κινούνται ταχύτερα στην υιοθέτηση AI, αρχίζουν να αποκτούν σαφές προβάδισμα. Το φαινόμενο καταγράφεται τόσο σε επίπεδο συνολικής οικονομίας όσο και σε επιμέρους κλάδους, όπως οι υπηρεσίες τεχνολογίας, οι επαγγελματικές υπηρεσίες και η μεταποίηση.

Η χρήση τεχνητής νοημοσύνης στις επιχειρήσεις αυξάνεται με ταχύτατους ρυθμούς σε όλη την Ευρώπη. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, το ποσοστό των επιχειρήσεων στην ΕΕ, που χρησιμοποιούν AI, αυξήθηκε στο 20% το 2025, από 13% το 2024 και μόλις 8% το 2023.

Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η αύξηση στο ποσοστό εργαζομένων, που απασχολούνται σε επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν AI. Η Oxford Economics εκτιμά ότι το ποσοστό αυτό έφθασε το 40% το 2025, έναντι 20% το 2023. Ωστόσο, η εικόνα διαφέρει ανάμεσα στις ευρωπαϊκές χώρες. Στη Ρουμανία, η χρήση AI παραμένει κάτω από 15%, ενώ στο Βέλγιο ξεπερνά το 60%.

Η έρευνα δείχνει, επίσης, ότι η χρήση AI δεν περιορίζεται πλέον σε μεμονωμένες εφαρμογές. Το ποσοστό επιχειρήσεων στην ΕΕ, που αξιοποιούν τουλάχιστον δύο διαφορετικές διαδικασίες AI, αυξήθηκε από 12% το 2023 σε 30% το 2025, ενώ όσες χρησιμοποιούν τρεις ή περισσότερες εφαρμογές AI έφθασαν το 22%, από μόλις 7% πριν από δύο χρόνια.

Να σημειωθεί ότι οι υψηλότεροι ρυθμοί χρήσης καταγράφονται στους κλάδους της τεχνολογίας, των επαγγελματικών και επιστημονικών υπηρεσιών, ενώ χαμηλότερη παραμένει η διείσδυση σε κατασκευές, μεταφορές και τουρισμό.

Πολλές ταχύτητες

Σύμφωνα με την ανάλυση, οι διαφορές μεταξύ των χωρών δεν οφείλονται μόνο στη διαθεσιμότητα τεχνολογίας, αλλά και σε βαθύτερα διαρθρωτικά χαρακτηριστικά, όπως το επίπεδο ψηφιακών υποδομών, το ανθρώπινο κεφάλαιο, η παρουσία μεγάλων επιχειρήσεων και η συνολική τεχνολογική ετοιμότητα των οικονομιών. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με σχετικά χαμηλή χρήση AI, γεγονός που συνδέεται τόσο με τη μικρότερη παρουσία μεγάλων επιχειρήσεων, όσο και με τη χαμηλή συμμετοχή κλάδων υψηλής έντασης τεχνολογίας στο ΑΕΠ.

Αντίθετα, χώρες, όπως η Σουηδία, εμφανίζουν υψηλές επιδόσεις σε όλους τους δείκτες ψηφιακής ετοιμότητας και συγκαταλέγονται στις κορυφαίες ευρωπαϊκές οικονομίες ως προς τη χρήση AI.

Σχέση με την παραγωγικότητα

Το πιο ενδιαφέρον εύρημα της έρευνας αφορά τη σχέση μεταξύ AI και παραγωγικότητας. Η Oxford Economics εκτιμά ότι στις πέντε ευρωπαϊκές χώρες με την υψηλότερη χρήση AI, η αύξηση παραγωγικότητας την περίοδο 2024-2025 ήταν κατά μία ποσοστιαία μονάδα υψηλότερη σε σχέση με τον μέσο όρο της προηγούμενης δεκαετίας. Αντίθετα, στις υπόλοιπες χώρες η παραγωγικότητα κινήθηκε χαμηλότερα από τα επίπεδα της περιόδου 2014-2023.

Η εικόνα επαναλαμβάνεται σχεδόν σε όλους τους βασικούς κλάδους της οικονομίας. Οι χώρες με τη μεγαλύτερη διείσδυση AI εμφάνισαν ισχυρότερη άνοδο παραγωγικότητας στις υπηρεσίες ICT, στις επαγγελματικές υπηρεσίες, στη μεταποίηση και στο εμπόριο.

Η ανάλυση υπογραμμίζει, πάντως, ότι η επίδραση της AI δεν είναι γραμμική. Τα χαμηλά επίπεδα υιοθέτησης δεν φαίνεται να δημιουργούν ουσιαστικό αποτύπωμα στην παραγωγικότητα. Αντίθετα, φαίνεται να υπάρχει ένα «σημείο καμπής», πέρα από το οποίο η εκτεταμένη χρήση AI αλλάζει ουσιαστικά τον τρόπο λειτουργίας επιχειρήσεων και εργαζομένων, οδηγώντας σε σημαντικές αποδοτικότητες.

Προς το παρόν, όμως, η αύξηση της παραγωγικότητας στις χώρες με υψηλή χρήση AI δεν συνοδεύεται ακόμη από ισχυρότερη ανάπτυξη παραγωγής. Αντίθετα, αντικατοπτρίζεται, κυρίως, σε χαμηλότερους ρυθμούς αύξησης της απασχόλησης. Η Oxford Economics εκτιμά ότι οι επιχειρήσεις χρησιμοποιούν, προς το παρόν, την AI κυρίως για εξοικονόμηση εργασίας και βελτίωση αποδοτικότητας και λιγότερο για επιθετική επέκταση παραγωγής και μεριδίων αγοράς.

Ωστόσο, η εικόνα αυτή ενδέχεται να αλλάξει τα επόμενα χρόνια. Η έρευνα σημειώνει ότι οι χώρες και οι επιχειρήσεις, που αποκτούν σήμερα πλεονέκτημα αποδοτικότητας μέσω της AI, μπορεί αργότερα να αξιοποιήσουν αυτό το προβάδισμα για να αυξήσουν την παραγωγή, τις εξαγωγές και τα μερίδιά τους στις διεθνείς αγορές.