Η Ευρώπη ανεβάζει αισθητά τους τόνους απέναντι στους τεχνολογικούς κολοσσούς, επιταχύνοντας την εφαρμογή της Πράξης για τις Ψηφιακές Αγορές (DMA) και μετατρέποντας το 2025 σε χρονιά ουσιαστικών παρεμβάσεων στις ψηφιακές αγορές της Ευρώπης. Η τρίτη ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την εφαρμογή του DMA δείχνει ότι η Ένωση περνά πλέον από τη φάση της θέσπισης κανόνων στη φάση της ενεργής επιβολής τους, με πρόστιμα, έρευνες αγοράς, υποχρεώσεις διαλειτουργικότητας και αυξημένη εποπτεία απέναντι στις μεγαλύτερες ψηφιακές πλατφόρμες του κόσμου.

Η νέα έκθεση για την Πράξη για τις Ψηφιακές Αγορές αποτυπώνει μια χρονιά αυστηρής εποπτείας, προστίμων και παρεμβάσεων

Σύμφωνα με την έκθεση, ο βασικός στόχος του DMA παραμένει η αποκατάσταση πιο δίκαιων και ανταγωνιστικών συνθηκών στις ψηφιακές αγορές, οι οποίες τα τελευταία χρόνια συγκεντρώθηκαν στα χέρια λίγων ισχυρών «πυλωρών» της τεχνολογίας. Η Επιτροπή σημειώνει ότι μικρός αριθμός μεγάλων πλατφορμών ελέγχει πλέον κρίσιμα ψηφιακά οικοσυστήματα, περιορίζοντας τον ανταγωνισμό, την καινοτομία και τις επιλογές των χρηστών.

Στο τέλος του 2025, επτά εταιρείες - Alphabet, Amazon, Apple, Booking, ByteDance, Meta και Microsoft - χαρακτηρίστηκαν «πυλωροί» στο πλαίσιο του DMA, καλύπτοντας συνολικά 23 βασικές ψηφιακές υπηρεσίες.

Το 2025 αποτέλεσε χρονιά εντατικής επιβολής του κανονισμού, καθώς Επιτροπή έλαβε αποφάσεις για μη συμμόρφωση και επέβαλε πρόστιμα για ζητήματα προσωπικών δεδομένων και περιορισμών στις εφαρμογές.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Meta, στην οποία επιβλήθηκε πρόστιμο €200 εκατ. για το μοντέλο «Consent or Pay» σε Facebook και Instagram. Η Επιτροπή έκρινε ότι η εταιρεία δεν έδινε στους χρήστες πραγματική δυνατότητα επιλογής ανάμεσα σε εξατομικευμένη διαφήμιση και υπηρεσίες με περιορισμένη χρήση προσωπικών δεδομένων, παραβιάζοντας το άρθρο 5(2) του DMA.

Πρόστιμα

Στο στόχαστρο βρέθηκε και η Apple. Η Επιτροπή επέβαλε πρόστιμο €500 εκατ. κρίνοντας ότι η εταιρεία παραβίασε το άρθρο 5(4) του DMA, καθώς εμπόδιζε τους developers να ενημερώνουν τους χρήστες για εναλλακτικές και φθηνότερες προσφορές εκτός του App Store. Η Επιτροπή έκρινε ότι οι περιορισμοί, που επέβαλε η Apple, δεν ήταν ούτε αναγκαίοι ούτε αναλογικοί.

Βαρύτητα δόθηκε και στη διαλειτουργικότητα των συσκευών και των λειτουργικών συστημάτων με την Επιτροπή να εκδίδει δύο δεσμευτικές αποφάσεις για την Apple, το iOS και τη σύνδεση τρίτων συσκευών, όπως smartwatches και wearables, με το οικοσύστημα της εταιρείας. Οι αποφάσεις ζητούν μεγαλύτερη πρόσβαση τρίτων κατασκευαστών σε λειτουργίες του iPhone, όπως ειδοποιήσεις, pairing συσκευών και ανταλλαγή δεδομένων.

Παράλληλα, η Επιτροπή προχώρησε σε παρεμβάσεις, που ενισχύουν την επιλογή των χρηστών στα κινητά οικοσυστήματα. Η Apple αναγκάστηκε να διευκολύνει την απεγκατάσταση προεγκατεστημένων εφαρμογών, όπως ο Safari και το App Store, ενώ Microsoft και Alphabet υποχρεώθηκαν να βελτιώσουν τις επιλογές προεπιλεγμένων browsers και μηχανών αναζήτησης.

Η αγορά του Cloud

Η έκθεση δείχνει ότι το cloud εξελίσσεται πλέον σε νέο μεγάλο πεδίο ρυθμιστικής παρέμβασης της Ευρώπης. Η Επιτροπή ξεκίνησε δύο έρευνες αγοράς για να εξετάσει αν οι υπηρεσίες AWS της Amazon και Azure της Microsoft πρέπει να χαρακτηριστούν επίσης ως «πυλωροί». Παρ’ ότι οι υπηρεσίες αυτές δεν πληρούν ακόμη τα ποσοτικά όρια του DMA, η Επιτροπή εκτιμά ότι έχουν αποκτήσει κρίσιμο ρόλο στην ψηφιακή οικονομία και στην ανάπτυξη εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.

Παράλληλα, ξεκίνησε ευρύτερη έρευνα για τον ανταγωνισμό στον χώρο του cloud, εξετάζοντας ζητήματα, όπως τα εμπόδια διαλειτουργικότητας, οι πρακτικές «δεσίματος» υπηρεσιών, η περιορισμένη πρόσβαση σε δεδομένα και πιθανές καταχρηστικές συμβατικές πρακτικές. Η Επιτροπή αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο ακόμη και νέων νομοθετικών παρεμβάσεων στον τομέα του cloud.

Σημαντικό κεφάλαιο της έκθεσης αφορά, επίσης, τη χρήση προσωπικών δεδομένων και τις πρακτικές profiling των μεγάλων πλατφορμών. Οι «πυλωροί» υποχρεώνονται πλέον να καταθέτουν ετήσιες, ανεξάρτητα ελεγμένες εκθέσεις για τις τεχνικές profiling που χρησιμοποιούν, με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας και τη διασύνδεση του DMA με το ευρωπαϊκό πλαίσιο προστασίας προσωπικών δεδομένων.