Την ανάγκη μετάβασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης από μια κυρίως αντιδραστική προσέγγιση σε μια πιο προληπτική και συντονισμένη στρατηγική απέναντι στις υβριδικές απειλές, αναδεικνύει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ζητώντας ισχυρότερους μηχανισμούς έγκαιρου εντοπισμού, ανταλλαγής πληροφοριών και προστασίας των κρίσιμων ευρωπαϊκών υποδομών. Σε έκθεση, που εγκρίθηκε από την Ολομέλεια, οι ευρωβουλευτές περιγράφουν ένα περιβάλλον ασφάλειας, το οποίο δεν αντιστοιχεί ούτε σε συνθήκες ειρήνης ούτε σε ανοικτή ένοπλη σύγκρουση, χρησιμοποιώντας τον όρο «πόλεμος μηδενικού σταδίου».

Ενίσχυση της ανταλλαγής πληροφοριών και κοινός ευρωπαϊκός μηχανισμός έγκαιρου εντοπισμού απειλών

Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι υβριδικές επιθέσεις αποτελούν συνδυασμένες και συντονισμένες ενέργειες, οι οποίες μπορούν να εκδηλώνονται ταυτόχρονα σε διαφορετικά πεδία. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο πληροφοριακός και γνωστικός πόλεμος, οι κυβερνοεπιθέσεις και οι ενέργειες κατά κρίσιμων υποδομών.

Κοινό χαρακτηριστικό τους είναι ότι συχνά σχεδιάζονται έτσι, ώστε να εμφανίζονται ως μεμονωμένα περιστατικά και να παραμένουν κάτω από το όριο μιας ανοικτής ένοπλης σύγκρουσης. Αυτό δυσχεραίνει τόσο την απόδοση ευθυνών, όσο και τη διαμόρφωση ενιαίας και έγκαιρης ευρωπαϊκής απάντησης.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θεωρεί τη Ρωσία τον σημαντικότερο κρατικό παράγοντα υβριδικών απειλών κατά της ΕΕ, είτε μέσω άμεσων ενεργειών είτε μέσω πληρεξουσίων, όπως η Λευκορωσία. Στην έκθεση γίνεται, επίσης, αναφορά στην Κίνα, το Ιράν και τη Βόρεια Κορέα, ως χώρες που αναπτύσσουν υβριδικές δραστηριότητες με στόχο ευρωπαϊκά συμφέροντα και δημοκρατικούς θεσμούς.

Έγκαιρος εντοπισμός και ανταλλαγή πληροφοριών

Απέναντι σε αυτό το περιβάλλον, οι ευρωβουλευτές ζητούν να δοθεί μεγαλύτερο βάρος στην πρόληψη, στην έγκαιρη πρόβλεψη των απειλών και στη συνεχή παρακολούθηση στρατηγικών τρωτών σημείων, ώστε εχθρικές ενέργειες να μπορούν να εντοπίζονται πριν αποκτήσουν συστημικές επιπτώσεις. Κομβικό ρόλο στη νέα προσέγγιση καλείται να διαδραματίσει η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών-μελών.

Το Κοινοβούλιο ζητά την ενίσχυση της ενιαίας ικανότητας ανάλυσης πληροφοριών της ΕΕ, της SIAC, με στόχο να λειτουργεί ως κεντρικός κόμβος πληροφοριών για τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα. Παράλληλα, προτείνεται η ενίσχυση της δυνατότητας της ΕΕ να συγκεντρώνει και να αναλύει διασυνοριακά δεδομένα, ώστε να εντοπίζονται μοτίβα, που μπορεί να υποδεικνύουν συντονισμένες υβριδικές εκστρατείες.

Οι ευρωβουλευτές ζητούν ακόμη την κατάρτιση ενός νέου διατομεακού σχεδίου δράσης της ΕΕ κατά του υβριδικού πολέμου. Η κατεύθυνση είναι η δημιουργία μιας κοινής εικόνας των απειλών, αλλά και μεγαλύτερης δυνατότητας συντονισμού, όταν περιστατικά σε διαφορετικές χώρες ή διαφορετικούς τομείς αποτελούν τμήματα της ίδιας επιχείρησης.

Νέο ευρωπαϊκό σχέδιο δράσης

Η έκθεση υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι η ενίσχυση του ευρωπαϊκού ρόλου πρέπει να πραγματοποιηθεί με σεβασμό στην κυριαρχία των κρατών-μελών, στην αρχή της ανάγκης γνώσης και στην προστασία των εθνικών διαβαθμισμένων πληροφοριών. Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται και στη συνεργασία ΕΕ-ΝΑΤΟ, με το Κοινοβούλιο να ζητά στενότερο συντονισμό για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ετοιμότητας, της ανθεκτικότητας και της αποτροπής απέναντι στις υβριδικές απειλές.

Η συγκεκριμένη έκθεση αποτελεί πρωτοβουλία της Επιτροπής Ασφάλειας και Άμυνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με εισηγήτρια τη Rasa Juknevičienė και αφορά, ειδικά, τον υβριδικό πόλεμο και την προστασία της εδαφικής ακεραιότητας της ΕΕ, καθώς και των κρίσιμων υποδομών ασφάλειας και άμυνας.