Ο «ψηφιακός καθαρισμός» έχει εξελιχθεί σε συνήθεια για τους περισσότερους χρήστες, οι οποίοι διαγράφουν περιττές εφαρμογές, καθαρίζουν το ιστορικό περιήγησης και οργανώνουν τα αρχεία τους για να βελτιώσουν την απόδοση των συσκευών τους. Ωστόσο, οι ίδιες αυτές πρακτικές δεν συνοδεύονται από αντίστοιχη μέριμνα για την κυβερνοασφάλεια, καθώς βασικά μέτρα προστασίας, όπως η τακτική αλλαγή κωδικών πρόσβασης, η δημιουργία αντιγράφων ασφαλείας και ο έλεγχος των ρυθμίσεων απορρήτου, εξακολουθούν να παραμελούνται από την πλειονότητα των χρηστών.

Οι περισσότεροι διαγράφουν ιστορικό περιήγησης και περιττά αρχεία, όμως μόνο το 36% αλλάζει τακτικά τους κωδικούς πρόσβασης

Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα νέας έρευνας της Kaspersky, σύμφωνα με την οποία σχεδόν 8 στους 10 χρήστες πραγματοποιούν κατά διαστήματα «ψηφιακό καθαρισμό» στις συσκευές τους, χωρίς όμως να υιοθετούν στον ίδιο βαθμό πρακτικές, που ενισχύουν ουσιαστικά την ασφάλεια των προσωπικών τους δεδομένων. Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, η πιο διαδεδομένη πρακτική είναι η τακτική ενημέρωση του λειτουργικού συστήματος και των εφαρμογών, την οποία ακολουθεί το 83% των χρηστών.

Η συγκεκριμένη πρακτική θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς οι ενημερώσεις διορθώνουν γνωστές ευπάθειες ασφαλείας και μειώνουν τον κίνδυνο κυβερνοεπιθέσεων. Παράλληλα, το 80% διαγράφει εφαρμογές που δεν χρησιμοποιεί πλέον, ενώ το 79% καθαρίζει το ιστορικό περιήγησης και την προσωρινή μνήμη (cache), ταξινομεί φωτογραφίες και βίντεο ή αφαιρεί διπλότυπα αρχεία. Επιπλέον, το 69% οργανώνει καλύτερα τα αρχεία και τα email του, βελτιώνοντας τόσο την απόδοση, όσο και τη χρηστικότητα των συσκευών.

Τα κενά στην ασφάλεια

Παρά τη διάδοση των παραπάνω πρακτικών, η έρευνα αναδεικνύει σημαντικά κενά σε κρίσιμους τομείς της ψηφιακής ασφάλειας. Μόλις το 60% των χρηστών ελέγχει ή διαγράφει παλιούς διαδικτυακούς λογαριασμούς, παρ’ ότι οι ξεχασμένοι λογαριασμοί αποτελούν συχνά στόχο κυβερνοεγκληματιών, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιούνται οι ίδιοι κωδικοί πρόσβασης σε πολλές υπηρεσίες. Αντίστοιχα, μόνο το 58% αφαιρεί αποθηκευμένες μεθόδους πληρωμής από λογαριασμούς, που δεν χρησιμοποιεί πλέον.

Ακόμη πιο περιορισμένη είναι η χρήση αντιγράφων ασφαλείας (backup). Μόλις το 35% δημιουργεί τακτικά αντίγραφα ασφαλείας των δεδομένων του, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο οριστικής απώλειας αρχείων σε περίπτωση βλάβης της συσκευής ή επίθεσης με λυτρισμικό (ransomware).

Το πλέον ανησυχητικό εύρημα αφορά τους κωδικούς πρόσβασης. Σύμφωνα με την έρευνα, μόλις το 36% των χρηστών ανανεώνει τους κωδικούς του σε τακτική βάση, παρά το γεγονός ότι η χρήση αδύναμων ή επαναχρησιμοποιούμενων κωδικών εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες παραβίασης λογαριασμών.

Εξίσου χαμηλό είναι και το ποσοστό όσων ελέγχουν τις ρυθμίσεις απορρήτου και τα δικαιώματα πρόσβασης των εφαρμογών στις συσκευές τους. Μόλις το 23% δηλώνει ότι επανεξετάζει τακτικά τις σχετικές ρυθμίσεις, αφήνοντας συχνά εφαρμογές να έχουν πρόσβαση σε προσωπικά δεδομένα χωρίς να υπάρχει πραγματική ανάγκη.

Από την οργάνωση στην κυβερνοασφάλεια

Η Kaspersky επισημαίνει ότι οι περισσότεροι χρήστες επιλέγουν πρακτικές των οποίων τα οφέλη γίνονται άμεσα αντιληπτά, όπως η εξοικονόμηση αποθηκευτικού χώρου ή η ταχύτερη λειτουργία της συσκευής. Ωστόσο, οι ενέργειες που ενισχύουν ουσιαστικά την κυβερνοασφάλεια - όπως η δημιουργία αντιγράφων ασφαλείας, η διαχείριση των κωδικών πρόσβασης, ο έλεγχος των παλιών λογαριασμών και των ρυθμίσεων απορρήτου - παραμένουν λιγότερο διαδεδομένες, παρ’ ότι μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο απώλειας δεδομένων ή παραβίασης λογαριασμών.