Νέα πρωτοβουλία για την ενίσχυση της επιστημονικής έρευνας μέσω της Τεχνητής Νοημοσύνης δρομολογεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επιδιώκοντας να κινητοποιήσει πρόσθετους πόρους από τον ιδιωτικό τομέα και φιλανθρωπικούς οργανισμούς, πέραν της δημόσιας χρηματοδότησης. Πρόκειται για την πρωτοβουλία RAISE (Resource for AI Science in Europe), η οποία στοχεύει να προσφέρει στους Ευρωπαίους ερευνητές πρόσβαση σε προηγμένα εργαλεία AI, υπολογιστική ισχύ, εξειδικευμένο λογισμικό και δεδομένα, ενισχύοντας την επιστημονική και τεχνολογική ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης.

Πρωτοβουλία RAISE για την κινητοποίηση πόρων για την πρόσβαση των ερευνητών σε προηγμένα μοντέλα AI, υπολογιστικές υποδομές

Η πρωτοβουλία παρουσιάστηκε στο European AI in Science Summit 2026, στο Δουβλίνο, και εντάσσεται στην ευρωπαϊκή στρατηγική για την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην επιστήμη. Στον πρώτο κύκλο δεσμεύσεων συμμετέχουν σημαντικοί διεθνείς οργανισμοί και τεχνολογικές επιχειρήσεις, μεταξύ των οποίων οι Nvidia, Google DeepMind, Mistral AI, Novo Nordisk Foundation, Elsevier, Sanofi και Frontiers. Η πρωτοβουλία παραμένει ανοιχτή σε νέες συμμετοχές.

Πρόσβαση σε τεχνολογίες και υποδομές AI

Το RAISE AI in Science Enablers αποσκοπεί στη δημιουργία στενότερων δεσμών μεταξύ της ερευνητικής κοινότητας και του ιδιωτικού τομέα, διευκολύνοντας συνεργασίες που μπορούν να επιταχύνουν τις επιστημονικές ανακαλύψεις. Η συνεισφορά μπορεί να περιλαμβάνει οικονομική υποστήριξη, πρόσβαση σε προηγμένα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης, υπολογιστικές και cloud υποδομές, σύνολα δεδομένων, άδειες λογισμικού, υποτροφίες και προγράμματα εκπαίδευσης.

Βασική προϋπόθεση συμμετοχής είναι οι οργανισμοί να αναλαμβάνουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις διαρκούς υποστήριξης της επιστημονικής έρευνας, πέρα από τα άμεσα εμπορικά τους συμφέροντα.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η νέα συνεργασία μεταξύ της Mistral AI και του CERN για την ανάπτυξη ενός μοντέλου θεμελίωσης (foundation model) στον τομέα της Φυσικής, το οποίο φιλοδοξεί να αποτελέσει το μεγαλύτερο του είδους του.

Υπεύθυνη χρήση του AI

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε επικαιροποιημένες κατευθυντήριες γραμμές για την υπεύθυνη χρήση της παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης στην έρευνα. Η αναθεώρηση καλύπτει και τα συστήματα agentic AI, παρέχοντας πρακτική καθοδήγηση για τη διαφανή και υπεύθυνη αξιοποίηση της τεχνολογίας, με σεβασμό στην επιστημονική ακεραιότητα. 

Επιπλέον, τέθηκαν σε λειτουργία τρεις διασυνδεδεμένες πλατφόρμες, το RAISE Hub, το RAISE Forum και το RAISE Observatory, με στόχο τη συγκέντρωση πληροφοριών, πόρων, επιστημονικών κοινοτήτων και δεδομένων σε ένα ενιαίο περιβάλλον συνεργασίας.

Η πρόοδος της πρωτοβουλίας και η υλοποίηση των δεσμεύσεων θα αξιολογούνται σε ετήσια βάση, με παρουσίαση των αποτελεσμάτων στις επόμενες διοργανώσεις του European AI in Science Summit.

Όπως υπογράμμισε η Επίτροπος Νεοφυών Επιχειρήσεων, Έρευνας και Καινοτομίας, Ekaterina Zaharieva, η αξιοποίηση των δυνατοτήτων της Τεχνητής Νοημοσύνης στην επιστήμη προϋποθέτει τη συνεργασία της ερευνητικής κοινότητας με τη βιομηχανία και άλλους εταίρους, ώστε οι επιστήμονες να αποκτήσουν τα εργαλεία και τους πόρους που χρειάζονται για την ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων.