Σε επανεξέταση του ευρωπαϊκού πλαισίου πνευματικών δικαιωμάτων προχωρά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ανοίγοντας επίσημα τη συζήτηση για πιθανές αλλαγές στους κανόνες του copyright στην ψηφιακή εποχή και ειδικά στην εποχή της γενετικής τεχνητής νοημοσύνης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε χθες πρόσκληση υποβολής στοιχείων και απόψεων για την αξιολόγηση της Οδηγίας του 2019 περί πνευματικών δικαιωμάτων στην Ψηφιακή Ενιαία Αγορά, εξετάζοντας παράλληλα και το ενδεχόμενο νέων στοχευμένων νομοθετικών παρεμβάσεων.

Η Επιτροπή ανοίγει τη συζήτηση για αλλαγές στο ευρωπαϊκό πλαίσιο πνευματικών δικαιωμάτων, με αιχμή τη γενετική τεχνητή νοημοσύνη

Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις αλλάζουν εκ βάθρων τον τρόπο παραγωγής, διανομής και κατανάλωσης δημιουργικού περιεχομένου. Η εξάπλωση των εργαλείων generative AI, η συνεχής πίεση από την online πειρατεία και η μετατόπιση της οικονομίας του περιεχομένου προς τις ψηφιακές πλατφόρμες δημιουργούν νέα δεδομένα για δημιουργούς, εταιρείες τεχνολογίας, εκδότες, μουσική βιομηχανία και πλατφόρμες διανομής.

Στο επίκεντρο της νέας διαβούλευσης βρίσκεται η αξιολόγηση του κατά πόσο η Οδηγία του 2019 διευκόλυνε τη χρήση περιεχομένου που προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα στο ψηφιακό περιβάλλον, αν βελτίωσε τις διαδικασίες αδειοδότησης και αν συνέβαλε στη δημιουργία μιας πιο δίκαιης αγοράς πνευματικών δικαιωμάτων. Η Επιτροπή εξετάζει, επίσης, τον πρακτικό αντίκτυπο των κανόνων, που θεσπίστηκαν τα τελευταία χρόνια, σε μια αγορά που αλλάζει πλέον με πολύ ταχύτερους ρυθμούς απ’ ό,τι όταν σχεδιάστηκε το ισχύον πλαίσιο.

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στις προκλήσεις, που δημιουργεί η γενετική τεχνητή νοημοσύνη για την αδειοδότηση και την προστασία δικαιωμάτων. Το θέμα βρίσκεται πλέον στον πυρήνα της ευρωπαϊκής συζήτησης, καθώς εργαλεία AI εκπαιδεύονται πάνω σε τεράστιους όγκους περιεχομένου, εγείροντας ερωτήματα για το ποιος αποζημιώνεται, ποιος ελέγχει τη χρήση έργων και πώς μπορούν να προστατευθούν δημιουργοί και δικαιούχοι.

Οnline πειρατεία

 Παράλληλα, η Επιτροπή ζητά απόψεις και για την αντιμετώπιση της online πειρατείας ζωντανών εκδηλώσεων, ένα ζήτημα που απασχολεί όλο και περισσότερο αθλητικούς οργανισμούς, τηλεοπτικά δίκτυα και πλατφόρμες streaming. Στο τραπέζι βρίσκεται, επίσης, το θέμα των αμοιβών καλλιτεχνών και παραγωγών για ηχογραφημένη μουσική, που αναπαράγεται εντός της Ε.Ε., αλλά και η πρόσβαση και επαναχρησιμοποίηση έργων για ερευνητικούς σκοπούς.

Η δημόσια διαβούλευση θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 25 Ιουνίου και απευθύνεται σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, από δημιουργούς και οργανισμούς συλλογικής διαχείρισης μέχρι τεχνολογικές εταιρείες, ερευνητικά ιδρύματα και πλατφόρμες ψηφιακού περιεχομένου.

Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι δημιουργικές βιομηχανίες αποτελούν κρίσιμο τμήμα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Επιτροπής, 33 κλάδοι της ευρωπαϊκής οικονομίας θεωρούνται εντάσεως πνευματικών δικαιωμάτων, στηρίζοντας άμεσα περισσότερες από 7 εκατομμύρια θέσεις εργασίας ή περίπου το 3% της συνολικής απασχόλησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπογραμμίζει ότι τα πνευματικά δικαιώματα παραμένουν βασικός μηχανισμός προστασίας δημιουργών, καλλιτεχνών, σκηνοθετών, συνθετών και παραγωγών, εξασφαλίζοντας αναγνώριση, αμοιβή και προστασία για το έργο τους. Ταυτόχρονα, θεωρεί ότι η προστασία της δημιουργικότητας αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση επενδύσεων στον δημιουργικό τομέα και για τη διαφύλαξη της πολιτιστικής πολυμορφίας της Ευρώπης.