Πρόοδο καταγράφει η υλοποίηση των έργων ψηφιακού μετασχηματισμού της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με 217 Δήμους να έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα «Έξυπνες Πόλεις», συνολικού προϋπολογισμού €255,5 εκατ. Από αυτούς, 194 έχουν προχωρήσει στη δημοπράτηση έργων και 94 στη συμβασιοποίησή τους, ενώ παράλληλα προετοιμάζονται νέες ψηφιακές παρεμβάσεις για τη διαχείριση των υδατικών υποδομών, τη λειτουργία της Δημοτικής Αστυνομίας και την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Νέες παρεμβάσεις σε ΑΙ, κυβερνοασφάλεια και ψηφιακή διαχείριση υποδομών - Η πρόοδος των έργων για τις Έξυπνες Πόλεις

Την πορεία των έργων και τις προτεραιότητες για την περαιτέρω ψηφιακή αναβάθμιση των Δήμων παρουσίασε ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, στο Ετήσιο Τακτικό Συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), στην Καλαμάτα. Όπως ανέφερε ο κ. Παπαστεργίου, στο πλαίσιο του Προγράμματος «Ψηφιακός Μετασχηματισμός» του ΕΣΠΑ 2021-2027, εκτός από τις χρηματοδοτήσεις για τις Έξυπνες Πόλεις, στο αντίστοιχο πρόγραμμα του Ταμείου Ανάκαμψης, προϋπολογισμού περίπου €89 εκατ., που αφορά 17 Δήμους, η απορρόφηση έχει φθάσει στο 77,17%.

Για την υποστήριξη μικρότερων και νησιωτικών Δήμων, που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες δυσκολίες στην υλοποίηση σύνθετων έργων, έχει ενεργοποιηθεί πρόσθετη χρηματοδότηση €20,4 εκατ. μέσω του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης, με απλούστερες διαδικασίες. Στη συγκεκριμένη δράση έχουν ενταχθεί 58 Δήμοι.

Ψηφιακές υπηρεσίες και ενίσχυση της λειτουργίας των Δήμων

Η ψηφιοποίηση των διοικητικών και οικονομικών λειτουργιών αποτελεί βασικό πεδίο των παρεμβάσεων. Η ηλεκτρονική πλατφόρμα για το τέλος παρεπιδημούντων και το τέλος επί των ακαθάριστων εσόδων, που λειτουργεί σε συνεργασία με την ΑΑΔΕ, έχει αποδώσει έως τον Σεπτέμβριο του 2026 συνολικά €258,4 εκατ. στους Δήμους.

Παράλληλα, μέσω του govHUB ενισχύεται η διαλειτουργικότητα των δημοτικών υπηρεσιών με τα δημόσια μητρώα, περιορίζοντας την ανάγκη προσκόμισης δικαιολογητικών από τους πολίτες. Στο σύστημα έχουν παρουσιαστεί 28 νέες υπηρεσίες, ενώ δύο ακόμη λειτουργούν πιλοτικά.

Σημαντική είναι και η πρόοδος των ψηφιακών επιδόσεων εγγράφων, οι οποίες έχουν φθάσει τις 293.280, περιορίζοντας το διοικητικό κόστος και τις δαπάνες ταχυδρομικής αποστολής. Στον τομέα των υποδομών, έχουν ολοκληρωθεί 1.235 έξυπνες διαβάσεις σε 113 Δήμους, μέσω έργου προϋπολογισμού €78,15 εκατ. Παράλληλα, το έργο αυτόνομου φωτισμού LED, προϋπολογισμού €102,7 εκατ., περιλαμβάνει 31.938 σημεία εγκατάστασης.

Ευρυζωνικές υποδομές και κυβερνοασφάλεια

Στην ενίσχυση της συνδεσιμότητας συμβάλλει η ολοκλήρωση του WiFi4GR, μέσω του οποίου εγκαταστάθηκαν 5.551 σημεία ασύρματης πρόσβασης σε 2.478 τοποθεσίες, σε 267 Δήμους, με συνολική δαπάνη περίπου €9,5 εκατ. Παράλληλα, το έργο Ultra-Fast Broadband, προϋπολογισμού €743,4 εκατ., επεκτείνει τις υποδομές υπερυψηλών ταχυτήτων εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων. Στο ΣΥΖΕΥΞΙΣ ΙΙ, η πρόοδος των εργασιών εκσκαφών έχει φθάσει περίπου στο 97%, με στόχο την αναβάθμιση της συνδεσιμότητας των δημόσιων και δημοτικών υπηρεσιών.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η κυβερνοασφάλεια, καθώς διευρύνεται η χρήση ψηφιακών συστημάτων από την Αυτοδιοίκηση. Για την προστασία των δημοτικών πληροφοριακών υποδομών προωθείται ενιαίο έργο ύψους €7,5 εκατ., για το οποίο έχει αναδειχθεί προσωρινός ανάδοχος. Το έργο προβλέπει αξιολόγηση ευπαθειών, εφαρμογή μέτρων ασφάλειας και εκπαίδευση προσωπικού, με προσαρμογή στις ανάγκες κάθε Δήμου.

Νέες εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης και ψηφιακά δίδυμα

Στις επόμενες προτεραιότητες περιλαμβάνεται η ψηφιακή χαρτογράφηση των δικτύων ύδρευσης και η αξιοποίηση ψηφιακών διδύμων, που θα επιτρέπουν την προσομοίωση συνθηκών λειτουργίας και πιέσεων στις υποδομές.

Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει τη δημιουργία Εθνικού Παρατηρητηρίου Υδατικών Πόρων και Εθνικού Ψηφιακού Μητρώου Υδατικών Υποδομών, σε συνεργασία με τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων.

Επιπλέον, προωθείται Ενιαίο Πληροφοριακό Σύστημα για τη Δημοτική Αστυνομία, το οποίο θα υποστηρίζει ηλεκτρονικούς ελέγχους, καταγραφή παραβάσεων και διαχείριση προστίμων, με δυνατότητα διασύνδεσης με τα συστήματα της Ελληνικής Αστυνομίας.

Στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης, προετοιμάζεται κεντρικό πλαίσιο παροχής κοινών ψηφιακών λύσεων προς τους Δήμους, με στόχο την ευρύτερη πρόσβαση σε σύγχρονα εργαλεία, ανεξαρτήτως μεγέθους και διαθέσιμων πόρων.

Η αξιοποίηση των δεδομένων αποτελεί, επίσης, βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη νέων υπηρεσιών. Η εθνική πύλη data.gov.gr διαθέτει πλέον 23.000 σύνολα δεδομένων, ενώ σχεδιάζεται ο Εθνικός Κόμβος Ακινήτων, που θα διασυνδέει στοιχεία ιδιοκτησίας και φορολογικά δεδομένα, διευκολύνοντας, μεταξύ άλλων, τη διαχείριση και βεβαίωση δημοτικών τελών.