Μια νέα υποδομή στρατηγικής σημασίας για την ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης, της επιστημονικής έρευνας και της ψηφιακής οικονομίας, αποκτά η Ελλάδα με την έναρξη λειτουργίας του Εθνικού Υπερυπολογιστή «ΔΑΙΔΑΛΟΣ». Με μετρημένη υπολογιστική επίδοση 85,69 PetaFlops και συνολικό προϋπολογισμό €58,9 εκατ., το ισχυρότερο υπολογιστικό σύστημα, που έχει αποκτήσει η χώρα, καταλαμβάνει την 31η θέση στην παγκόσμια κατάταξη TOP500, ενισχύοντας τη θέση της Ελλάδας στο διεθνές οικοσύστημα Υπολογιστικής Υψηλών Επιδόσεων (High Performance Computing - HPC).

Στην 31η θέση παγκοσμίως ο νέος Εθνικός Υπερυπολογιστής, με ισχύ 85,69 PetaFlops - Επένδυση €58,9 εκατ.

Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ», που εγκαινιάστηκε χθες στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου, παρουσία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, τοποθετεί την Ελλάδα μεταξύ των 14 χωρών με ισχυρή παρουσία στη διεθνή κατάταξη υπερυπολογιστών. Παράλληλα, καταλαμβάνει την 23η θέση στην Green500, η οποία αξιολογεί την ενεργειακή αποδοτικότητα των ισχυρότερων υπολογιστικών συστημάτων διεθνώς.

Η σημασία της νέας υποδομής δεν περιορίζεται στις τεχνικές επιδόσεις της. Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» δημιουργεί δυνατότητες πρόσβασης σε υπολογιστική ισχύ μεγάλης κλίμακας για πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, νεοφυείς και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, τη βιομηχανία και τον δημόσιο τομέα, υποστηρίζοντας την ανάπτυξη προηγμένων ψηφιακών εφαρμογών και νέων τεχνολογικών προϊόντων. 

Η σταδιακή διάθεση των υπηρεσιών του υπερυπολογιστή στους πρώτους χρήστες προγραμματίζεται για τον Δεκέμβριο του 2026, μετά την ολοκλήρωση των απαραίτητων δοκιμών και της τεχνικής παραμετροποίησης. Η πρόσβαση θα πραγματοποιείται μέσω συγκεκριμένων διαδικασιών και προσκλήσεων της ΕΔΥΤΕ και της ευρωπαϊκής Κοινής Επιχείρησης EuroHPC, καθώς και μέσω του ελληνικού AI Factory «PHAROS», όπου προβλέπεται.

«Το ταξίδι της Ελλάδος στην τεχνολογία, από την καθυστέρηση στην πρωτοπορία, ειδικά στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης, πράγματι ήταν και παραμένει εξαιρετικά συναρπαστικό. Τώρα πάμε στο επόμενο βήμα: να θέσουμε αυτήν τη φοβερή υπολογιστική δύναμη στη διάθεση των Ελλήνων ερευνητών, της ελληνικής επιχειρηματικής κοινότητας, των startups, αλλά και των μεγαλύτερων επιχειρήσεων», σχολίασε χθες κατά την τελετή των εγκαινίων ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.

Πρόσβαση από τον Δεκέμβριο

Οι ενδιαφερόμενοι θα υποβάλλουν προτάσεις έργων, οι οποίες θα αξιολογούνται βάσει της επιστημονικής ή τεχνολογικής τους αξίας, των υπολογιστικών απαιτήσεων και της διαθεσιμότητας των πόρων. Οι αναλυτικοί όροι συμμετοχής θα ανακοινωθούν με την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας.

Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» θα μπορεί να υποστηρίζει ιδιαίτερα απαιτητικές εφαρμογές σε τομείς, όπως η βιοϊατρική έρευνα, η εξατομικευμένη ιατρική, η πρόγνωση ακραίων καιρικών φαινομένων, η κλιματική μοντελοποίηση, η ενέργεια, οι μεταφορές και η κυβερνοασφάλεια.

Για τις επιχειρήσεις, η πρόσβαση σε τέτοιου είδους υποδομές μπορεί να επιτρέψει την εκτέλεση σύνθετων προσομοιώσεων, τη βελτιστοποίηση παραγωγικών διαδικασιών και την ανάπτυξη προϊόντων, περιορίζοντας τον χρόνο και το κόστος των δοκιμών.

Ο υπολογιστικός πυρήνας του PHAROS

Κεντρικό ρόλο στον σχεδιασμό αξιοποίησης του υπερυπολογιστή έχει η σύνδεσή του με το ελληνικό Εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης «PHAROS», ένα από τα πρώτα AI Factories του ευρωπαϊκού δικτύου. Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» αποτελεί τον υπολογιστικό πυρήνα του PHAROS, παρέχοντας την απαιτούμενη ισχύ για την ανάπτυξη και εκπαίδευση προηγμένων μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης. 

Το PHAROS συνδυάζει υπολογιστικούς πόρους, δεδομένα, τεχνογνωσία και εξειδικευμένη υποστήριξη, με τρεις βασικούς τομείς προτεραιότητας: την Υγεία, τη Γλώσσα και τον Πολιτισμό, και τη Βιωσιμότητα. Στις δυνατότητες της υποδομής περιλαμβάνεται η ανάπτυξη εφαρμογών παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης (Generative AI) και Μεγάλων Γλωσσικών Μοντέλων (LLMs), με ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική γλώσσα και την αξιοποίηση εγχώριων δεδομένων. 

Η ανάπτυξη αυτών των δυνατοτήτων συνδέεται με τον στόχο ενίσχυσης της τεχνολογικής αυτονομίας της χώρας και της δυνατότητας παραγωγής ελληνικών εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης. 

Επένδυση €58,9 εκατ.  

Η υλοποίηση του έργου πραγματοποιήθηκε από το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ Α.Ε. - GRNET), φορέα του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης. Ο συνολικός προϋπολογισμός ανήλθε σε €58,9 εκατ., συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ, με χρηματοδότηση από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», μέσω του NextGenerationEU και την Κοινή Επιχείρηση EuroHPC. 

Η Hewlett Packard Enterprise ανέλαβε την προμήθεια και εγκατάσταση του υπολογιστικού εξοπλισμού, των συστημάτων αποθήκευσης και του λογισμικού, με προϋπολογισμό €41 εκατ. Η MainSys Α.Ε. υλοποίησε τις ηλεκτρομηχανολογικές υποδομές και το Κέντρο Δεδομένων στο Λαύριο, με προϋπολογισμό €17,9 εκατ. ευρώ. Και τα δύο ποσά περιλαμβάνουν ΦΠΑ.

Ο υπερυπολογιστής βασίζεται σε αρχιτεκτονική HPE με επιταχυντές NVIDIA GH200 και τεχνολογία άμεσης υγρής ψύξης, η οποία συμβάλλει στη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας.

Έχει εγκατασταθεί στο ιστορικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου, σε Κέντρο Δεδομένων περίπου 1.500 τ.μ., εγκατεστημένης ισχύος 6,3 MVA. Στον χώρο λειτουργεί, επίσης, φωτοβολταϊκό πάρκο ισχύος 2 MWp για ιδιοκατανάλωση. 

Εθνική υποδομή με ευρωπαϊκή διάσταση

Κατά τα εγκαίνια, ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, χαρακτήρισε τον «ΔΑΙΔΑΛΟ» κρίσιμη εθνική υποδομή, υπογραμμίζοντας την ανάγκη η Ελλάδα να διαθέτει δική της υπολογιστική ισχύ και να αξιοποιεί τα δεδομένα της εντός της χώρας και της Ευρώπης. Ο ίδιος συνέδεσε τον υπερυπολογιστή με τον σχεδιασμό για νέα υπολογιστική υποδομή στην Κοζάνη και την ανάπτυξη των AI Factories.