Στα €140 δισ. ανέρχονται οι επενδύσεις του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), που κατευθύνονται στον ψηφιακό μετασχηματισμό της Ευρώπης, χρηματοδοτώντας παρεμβάσεις σε τομείς από τα δίκτυα υψηλών ταχυτήτων και τη μικροηλεκτρονική έως την κυβερνοασφάλεια, τις ψηφιακές δεξιότητες και τον εκσυγχρονισμό των δημόσιων υπηρεσιών. Σύμφωνα με τον πέμπτο ετήσιο απολογισμό του RRF, οι συγκεκριμένες επενδύσεις εκτιμάται ότι έχουν σημαντικό αναπτυξιακό αποτύπωμα, καθώς κάθε €1, που επενδύεται σε ψηφιακά μέτρα, μπορεί να δημιουργήσει €1,5 οικονομικού προϊόντος στην ΕΕ έως το 2030.

Κάθε €1 ψηφιακής επένδυσης μπορεί να αποδώσει €1,5 στην ευρωπαϊκή οικονομία έως το 2030

Η κατεύθυνση των επενδύσεων έχει ιδιαίτερη σημασία για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, καθώς σημαντικό μέρος των πόρων συγκεντρώνεται σε κλάδους υψηλής τεχνολογίας. Μέσω του RRF, χρηματοδοτούνται τόσο βασικές ψηφιακές υποδομές, όσο και παρεμβάσεις, που συνδέονται με την παραγωγικότητα επιχειρήσεων και δημόσιων διοικήσεων, αλλά και με την ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων.

Η γεωγραφία των επενδύσεων, όπως αυτή καταγράφεται στον απολογισμό, αποτυπώνει το εύρος του ψηφιακού μετασχηματισμού, που επιχειρείται στην Ευρώπη. Στην Αυστρία, οι πόροι του RRF υποστήριξαν την επέκταση δικτύων υψηλής χωρητικότητας, ενώ στη Γερμανία κατευθύνθηκαν πόροι στη μικροηλεκτρονική, έναν τομέα, που βρίσκεται στον πυρήνα της προσπάθειας της ΕΕ να ενισχύσει την τεχνολογική και βιομηχανική της βάση.

Από τα δίκτυα στη μικροηλεκτρονική

Σημαντικό σκέλος των χρηματοδοτήσεων αφορά την ψηφιοποίηση του δημόσιου τομέα. Βουλγαρία, Μάλτα, Ολλανδία και Πορτογαλία αξιοποίησαν πόρους για τον ψηφιακό μετασχηματισμό των συστημάτων Δικαιοσύνης. Στη Γερμανία, αντίστοιχα, η ηλεκτρονική ταυτοποίηση αποτελεί μέρος των μεταρρυθμίσεων για την ψηφιοποίηση της δημόσιας διοίκησης και την επιτάχυνση των διαδικασιών.

Στην Εσθονία, ο Μηχανισμός υποστήριξε μεταρρύθμιση για την ανάπτυξη δέκα ψηφιοποιημένων υπηρεσιών, που καλύπτουν σημαντικά γεγονότα στη ζωή των πολιτών, όπως οι στρατιωτικές υποχρεώσεις, η αλλαγή ονόματος και το διαζύγιο. Στην Ιταλία, το Single Customs Window έχει στόχο τον καλύτερο συντονισμό των τελωνειακών διαδικασιών.

Η ελληνική διάσταση

Στην Ελλάδα, το RRF έχει στηρίξει παρεμβάσεις στον τομέα των ηλεκτρονικών πληρωμών, με στόχο τη μείωση του διοικητικού βάρους για τις επιχειρήσεις και τη βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης.

Στο ψηφιακό σκέλος του Μηχανισμού περιλαμβάνονται, επίσης, σημαντικές παρεμβάσεις στις δεξιότητες. Στη Λετονία εισήχθησαν προγράμματα κατάρτισης με στόχο την αύξηση του αριθμού των επαγγελματιών με προηγμένες ψηφιακές δεξιότητες, ενώ στη Φινλανδία ενισχύθηκαν οι βασικές δεξιότητες κυβερνοασφάλειας του γενικού πληθυσμού.

Ψηφιακές επενδύσεις και ορόσημα

Οι ψηφιακές επενδύσεις αποτελούν μέρος ενός πολύ μεγαλύτερου ευρωπαϊκού προγράμματος μετασχηματισμού. Από τη δημιουργία του RRF το 2021 έχουν εκταμιευθεί συνολικά €450 δισ. σε επιχορηγήσεις και δάνεια, ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο 80% του συνολικού ποσού που έχουν ζητήσει τα κράτη-μέλη.

Στη διάρκεια ζωής του προγράμματος, τα κράτη-μέλη εργάστηκαν για την επίτευξη σχεδόν 6.000 οροσήμων και στόχων, που συνδέονται με μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Από αυτά, 4.082 έχουν ήδη εκπληρωθεί, ενώ άλλα 1.899 βρίσκονται υπό αξιολόγηση.

Καθώς ο Μηχανισμός εισέρχεται, πλέον, στην τελική φάση υλοποίησης του, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξιολογεί τις τελευταίες 32 αιτήσεις πληρωμής. Οι εναπομείνασες εκταμιεύσεις ανέρχονται σε €123 δισ., ποσό που αντιστοιχεί στο 21% του χρηματοδοτικού φακέλου και αναμένεται να ολοκληρωθούν έως το τέλος του 2026.