Σε κόμβο υπολογιστικής ισχύος και Τεχνητής Νοημοσύνης επιχειρεί να μετατρέψει η Ελλάδα τη Δυτική Μακεδονία, με την Κοζάνη να αποκτά νέο υπερυπολογιστή, ο οποίος θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς τον εθνικό υπερυπολογιστή «Δαίδαλο» στο Λαύριο. Τον σχεδιασμό παρουσίασε στη Βουλή ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, απαντώντας σε ερώτηση του Δ΄ Αντιπροέδρου της Βουλής και Βουλευτή Κοζάνης, Παρασκευά Κουκουλόπουλου.

Τον Οκτώβριο ξεκινά ο διαγωνισμός για τη νέα υποδομή στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας-Πώς θα συνδεθεί με τον «Δαίδαλο»

Σύμφωνα με τον Υπουργό, η διαγωνιστική διαδικασία για τον νέο υπερυπολογιστή, που θα εγκατασταθεί στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, αναμένεται να ξεκινήσει εντός του Οκτωβρίου, με την υποδομή να παρέχει υπολογιστική ισχύ σε πανεπιστήμια, ερευνητές και επιχειρήσεις και να συνδέσει την έρευνα με την ανάπτυξη και εφαρμογή λύσεων ΑΙ. Όσον αφορά το πώς θα συνεργαστούν οι δύο υποδομές σε Λαύριο και Κοζάνη, ο κ. Παπαστεργίου διευκρίνισε ότι ο «Δαίδαλος», ο εθνικός υπερυπολογιστής που, σύμφωνα με τον σχεδιασμό εγκαινιάζεται στις 19 Οκτωβρίου στο Λαύριο, προορίζεται μεταξύ άλλων για την εκπαίδευση μοντέλων AI.

Η νέα υποδομή στην Κοζάνη θα έρχεται να καλύψει το επόμενο στάδιο, δηλαδή τη λειτουργία των μοντέλων μετά την εκπαίδευσή τους. «Θα κάνουμε την εκπαίδευση των μοντέλων στο Λαύριο. Μας μένει το επόμενο βήμα, ένα μηχάνημα στο οποίο θα τρέχουν τα μοντέλα αυτά, και είναι το μηχάνημα της Κοζάνης», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Δημήτρης Παπαστεργίου.

Η λογική του σχεδιασμού είναι να δημιουργηθεί ένα ευρύτερο οικοσύστημα υπολογιστικών υποδομών, στο οποίο πρόσβαση θα μπορούν να αποκτήσουν επιχειρήσεις, startups, πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα. Σύμφωνα με τα στοιχεία, που παρουσίασε ο Υπουργός, ο «Δαίδαλος» κατατάσσεται ως ο 31ος μεγαλύτερος υπερυπολογιστής παγκοσμίως και 23ος με κριτήριο την πράσινη λειτουργία, ενώ η Ελλάδα γίνεται η 14η χώρα διεθνώς που αποκτά αντίστοιχη υποδομή.

Από τα data centers σε οικοσύστημα τεχνολογίας

Η κυβέρνηση συνδέει τις επενδύσεις στη Δυτική Μακεδονία με τη δυνατότητα αποκέντρωσης θέσεων εργασίας υψηλής εξειδίκευσης. Όπως ανέφερε ο Υπουργός, η λειτουργία τέτοιων εγκαταστάσεων απαιτεί εξειδικευμένους τεχνικούς και επαγγελματίες πληροφορικής, δημιουργώντας προϋποθέσεις, ώστε ανθρώπινο δυναμικό να εγκατασταθεί ή να επιστρέψει στην περιφέρεια. «Στην Κοζάνη δημιουργείται πλέον μια πηγή γνώσης, ένα κέντρο Τεχνητής Νοημοσύνης που θα παίξει σημαντικό ρόλο τα επόμενα χρόνια», σημείωσε.

Ενεργειακές και περιβαλλοντικές προϋποθέσεις

Κρίσιμο ζήτημα για την ανάπτυξη data centers και υποδομών υψηλής υπολογιστικής ισχύος αποτελεί η κατανάλωση ενέργειας και νερού. Σύμφωνα με τον Υπουργό, για τις νέες εγκαταστάσεις προβλέπονται κλειστά κυκλώματα νερού, χωρίς συνεχή κατανάλωση, ενώ βρίσκεται υπό προετοιμασία θεσμικό πλαίσιο, που θα προβλέπει την κάλυψη σημαντικού μέρους των ενεργειακών αναγκών από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.

Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκονται τρόποι, ώστε μέρος του οικονομικού και ενεργειακού οφέλους να επιστρέφει στην τοπική κοινωνία. Μεταξύ των δυνατοτήτων, που αναφέρθηκαν, είναι η αξιοποίηση της αποβαλλόμενης θερμότητας των υποδομών για την ενίσχυση της τηλεθέρμανσης, καθώς και ευνοϊκότερα τιμολόγια υπηρεσιών για τις τοπικές επιχειρήσεις.

Το AI Gigafactory

Ο σχεδιασμός για την Κοζάνη εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια ενίσχυσης της υπολογιστικής ισχύος της χώρας και της συμμετοχής της Ελλάδας στις νέες ευρωπαϊκές υποδομές AI. Σε αυτό το πλαίσιο, η χώρα επιδιώκει να συμμετάσχει στην ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για τα AI Gigafactories. Η Ελλάδα έχει διαθέσει €350 εκατ. στην πρωτοβουλία EuroHPC, ποσό το οποίο προβλέπεται να συνδυαστεί με αντίστοιχη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.

Δημιουργείται, έτσι, ένα δυνητικό χρηματοδοτικό πλαίσιο €700 εκατ. για ενδεχόμενη ελληνική πρόταση AI Gigafactory. Ο Υπουργός διευκρίνισε ότι ο συγκεκριμένος σχεδιασμός είναι διαφορετικός από τις επενδύσεις για data centers της ΔΕΗ και της Amazon Web Services στη Δυτική Μακεδονία, οι οποίες, σύμφωνα με όσα ανέφερε στη Βουλή, αφορούν υποδομές ονομαστικής ισχύος 300 MW για πληροφοριακά συστήματα.