Ένα ακόμη βήμα προς την ψηφιακή και βιώσιμη μετάβαση της ενιαίας αγοράς πραγματοποίησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θέτοντας σε λειτουργία το Digital Product Passport (DPP) Registry, το ευρωπαϊκό μητρώο, που θα υποστηρίζει τη λειτουργία των Ψηφιακών Διαβατηρίων για τα Προϊόντα. Η νέα ψηφιακή υποδομή αποτελεί βασικό στοιχείο της εφαρμογής του Κανονισμού για τον Οικολογικό Σχεδιασμό Βιώσιμων Προϊόντων (ESPR) και προετοιμάζει την αγορά για τη σταδιακή υποχρεωτική εφαρμογή των Ψηφιακών Διαβατηρίων, η οποία ξεκινά από τις μπαταρίες στις 18 Φεβρουαρίου 2027.

Το Digital Product Passport Registry αποτελεί βασικό πυλώνα του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου βιώσιμων προϊόντων

Το Ψηφιακό Διαβατήριο Προϊόντος αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ψηφιακές μεταρρυθμίσεις, που προωθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας. Μέσω ενός QR code ή άλλου ψηφιακού αναγνωριστικού, θα παρέχει πληροφορίες για την προέλευση ενός προϊόντος, τα χαρακτηριστικά του, τις οδηγίες χρήσης, τις δυνατότητες επισκευής και επαναχρησιμοποίησης, καθώς και στοιχεία σχετικά με τη συμμόρφωσή του με την ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Το νέο Μητρώο δεν θα αποθηκεύει το πλήρες περιεχόμενο κάθε Ψηφιακού Διαβατηρίου. Αντίθετα, θα λειτουργεί ως κεντρικός ευρωπαϊκός κόμβος καταχώρισης, φιλοξενώντας τους μοναδικούς αναγνωριστικούς κωδικούς κάθε προϊόντος, τα στοιχεία εγγραφής και τα βασικά μεταδεδομένα. Οι αναλυτικές πληροφορίες για τα προϊόντα θα παραμένουν αποκεντρωμένες, υπό την ευθύνη των οικονομικών φορέων ή των παρόχων υπηρεσιών DPP, σύμφωνα με τη φιλοσοφία της αρχιτεκτονικής που έχει επιλέξει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Πώς καταχωρείται

Η λειτουργία του Registry αποτελεί βασική προϋπόθεση για την εφαρμογή του νέου κανονιστικού πλαισίου. Πριν από τη διάθεση ενός προϊόντος στην ευρωπαϊκή αγορά, ο αντίστοιχος οικονομικός φορέας θα πρέπει να έχει καταχωρίσει το Ψηφιακό Διαβατήριό του στο Μητρώο, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της σχετικής ευρωπαϊκής νομοθεσίας.

Το νέο σύστημα θα καλύψει σταδιακά ένα ευρύ φάσμα προϊόντων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, ο χάλυβας, το αλουμίνιο, τα ελαστικά, τα έπιπλα, τα προϊόντα τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών (ICT), τα ενεργειακά προϊόντα, καθώς και κατηγορίες που ρυθμίζονται από ειδική ευρωπαϊκή νομοθεσία, όπως τα δομικά υλικά, τα παιχνίδια και τα απορρυπαντικά.

Πέρα από τη διαφάνεια για τους καταναλωτές, το νέο ψηφιακό οικοσύστημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία και για τις επιχειρήσεις. Η καθιέρωση κοινών προτύπων δεδομένων και ενιαίων τεχνικών προδιαγραφών αναμένεται να διευκολύνει την ανταλλαγή πληροφοριών σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα, ενισχύοντας τη διαλειτουργικότητα μεταξύ κατασκευαστών, εισαγωγέων, διανομέων και παρόχων ψηφιακών υπηρεσιών.

Εργαλείο για τις Αρχές

Παράλληλα, το Μητρώο θα αποτελέσει εργαλείο και για τις αρμόδιες αρχές. Οι τελωνειακές υπηρεσίες θα μπορούν να επαληθεύουν ηλεκτρονικά ότι τα εισαγόμενα προϊόντα διαθέτουν έγκυρο Ψηφιακό Διαβατήριο πριν από την είσοδό τους στην ενιαία αγορά, ενώ οι αρχές εποπτείας της αγοράς θα αποκτούν ταχύτερη πρόσβαση στα στοιχεία, που απαιτούνται για τους σχετικούς ελέγχους συμμόρφωσης.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνοδεύει την έναρξη λειτουργίας του Registry με πρόσθετα εργαλεία υποστήριξης προς την αγορά. Δημιουργήθηκαν ειδική υπηρεσία υποστήριξης (helpdesk), δοκιμαστικό περιβάλλον (testing environment) και εξειδικευμένη διαδικτυακή πύλη με τεχνική τεκμηρίωση, οδηγούς εφαρμογής και πρότυπα, ώστε επιχειρήσεις και οργανισμοί να προετοιμαστούν εγκαίρως για την εφαρμογή του νέου πλαισίου.

Η ενεργοποίηση του Digital Product Passport Registry σηματοδοτεί την έναρξη της επιχειρησιακής υλοποίησης μιας από τις σημαντικότερες ψηφιακές πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της βιώσιμης παραγωγής. Για τις επιχειρήσεις της βιομηχανίας, του εμπορίου, της πληροφορικής και των ψηφιακών υπηρεσιών, η προσαρμογή στις νέες απαιτήσεις δεν αποτελεί μόνο ζήτημα κανονιστικής συμμόρφωσης, αλλά και επένδυση σε ένα νέο μοντέλο διαχείρισης προϊόντων, όπου η ψηφιακή πληροφορία, η διαφάνεια και η ιχνηλασιμότητα θα αποτελούν βασικά στοιχεία ανταγωνιστικότητας στην ευρωπαϊκή αγορά.