Το ενδεχόμενο μιας πανευρωπαϊκής απαγόρευσης χρήσης social media από ανηλίκους φέρνει πλέον ανοιχτά στο τραπέζι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε μια από τις πιο επιθετικές μέχρι σήμερα παρεμβάσεις της Ευρώπης απέναντι στις ψηφιακές πλατφόρμες. Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ursula von der Leyen, δήλωσε ότι ήδη από το καλοκαίρι η Ε.Ε. θα μπορούσε να παρουσιάσει νομική πρόταση για έναν ενιαίο ευρωπαϊκό περιορισμό πρόσβασης ανηλίκων στα social media, καθώς εντείνεται η ανησυχία για τις επιπτώσεις των πλατφορμών στα παιδιά και τους εφήβους.

Η Επιτροπή εξετάζει πρόταση για πανευρωπαϊκό ηλικιακό όριο πρόσβασης σε πλατφόρμες όπως Instagram και TikTok

Το ζήτημα βρίσκεται πλέον ψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα, με χώρες όπως η Γαλλία, η Ισπανία, η Ελλάδα και η Δανία να ζητούν πιο αυστηρούς κανόνες προστασίας των ανηλίκων απέναντι σε αυτό που χαρακτηρίζουν «εθιστικές» ψηφιακές πλατφόρμες.

Μιλώντας στο European Summit on Artificial Intelligence and Children στην Κοπεγχάγη, η Πρόεδρος της Κομισιόν υπογράμμισε ότι η τεχνολογία εξελίσσεται με «αστραπιαία ταχύτητα» και διεισδύει πλέον σε κάθε πτυχή της παιδικής και εφηβικής ζωής. Όπως είπε, η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να αγνοεί τη συζήτηση για την καθιέρωση ελάχιστης ηλικίας πρόσβασης στα social media.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη συγκροτήσει ανεξάρτητη ομάδα εμπειρογνωμόνων για την ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο, η οποία εξετάζει μέτρα αντιμετώπισης φαινομένων, όπως ο ψηφιακός εθισμός, το άγχος και οι ψυχολογικές επιπτώσεις, που συνδέονται με τη χρήση κοινωνικών δικτύων από ανηλίκους. Χωρίς να προδικάσει τα συμπεράσματα της ομάδας, η von der Leyen άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νομοθετικής παρέμβασης ήδη μέσα στο καλοκαίρι.

Εθνικές πρωτοβουλίες-Η Ελλάδα

Η πρωτοβουλία της Επιτροπής έρχεται, ενώ αρκετά κράτη-μέλη προχωρούν ήδη σε εθνικές νομοθεσίες. Η Γαλλία ετοιμάζεται να εφαρμόσει από τον Σεπτέμβριο νέο καθεστώς, που θα υποχρεώνει πλατφόρμες, όπως το Instagram και το TikTok, να αποκλείουν χρήστες κάτω των 15 ετών και να αναστέλλουν υφιστάμενους λογαριασμούς ανηλίκων.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται και το ζήτημα της επαλήθευσης ηλικίας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής εφαρμογής age verification, βασισμένης στο μοντέλο του EU Digital COVID Certificate, μέσω της οποίας οι πλατφόρμες θα μπορούν να ελέγχουν αν ένας χρήστης πληροί το ελάχιστο ηλικιακό όριο πρόσβασης.

Ωστόσο, η πρόταση προκαλεί ήδη επιφυλάξεις. Ορισμένες κυβερνήσεις εμφανίζονται επιφυλακτικές απέναντι σε ένα ενιαίο ευρωπαϊκό σύστημα, ενώ ειδικοί στην κυβερνοασφάλεια εκφράζουν ανησυχίες για πιθανές τεχνικές αδυναμίες και κινδύνους προστασίας προσωπικών δεδομένων.

Παράλληλα, οι Βρυξέλλες εντείνουν την πίεση προς τις μεγάλες πλατφόρμες μέσω του Digital Services Act, θέτοντας υπό έλεγχο υπηρεσίες, όπως το Instagram και το Snapchat, για πιθανή αποτυχία προστασίας ανηλίκων. Την ίδια στιγμή, η Ε.Ε. εξετάζει και την απαγόρευση συγκεκριμένων «εθιστικών» σχεδιαστικών χαρακτηριστικών στις ψηφιακές πλατφόρμες μέσω του υπό διαμόρφωση Digital Fairness Act.