Την ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας και Ιταλίας σε κρίσιμους τομείς της ψηφιακής οικονομίας και της τεχνολογικής ασφάλειας σηματοδότησε η χθεσινή συνάντηση του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρη Παπαστεργίου, με τον Υπουργό Επιχειρηματικότητας και Made in Italy, Γερουσιαστή Adolfo Urso, στη Ρώμη. Στο επίκεντρο των συνομιλιών βρέθηκαν οι υποθαλάσσιες τηλεπικοινωνιακές υποδομές, η κυβερνοασφάλεια, η δορυφορική συνδεσιμότητα και οι ευρωπαϊκές υποδομές τεχνητής νοημοσύνης σε μια περίοδο, όπου η Ευρώπη αναζητά μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία και ανθεκτικότητα απέναντι στις γεωπολιτικές και τεχνολογικές προκλήσεις.

Στο επίκεντρο οι κρίσιμες τηλεπικοινωνιακές υποδομές, η κυβερνοασφάλεια, οι δορυφορικές τεχνολογίες και τα ευρωπαϊκά AI Gigafactories

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο Υπουργείο Επιχειρηματικότητας και Made in Italy στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Ελληνοϊταλικός Διάλογος», που διοργάνωσε η Πρεσβεία της Ελλάδας στη Ρώμη, συγκεντρώνοντας εκπροσώπους κυβερνήσεων, επιχειρήσεων και της ερευνητικής κοινότητας. Κοινός στόχος ήταν η ενίσχυση της συνεργασίας Αθήνας και Ρώμης σε τομείς, που αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία για την ευρωπαϊκή βιομηχανία και τις κρίσιμες ψηφιακές υποδομές.

Η χρονική συγκυρία δεν είναι τυχαία. Οι δύο χώρες της Μεσογείου επιχειρούν να ενισχύσουν τον ρόλο τους σε ένα περιβάλλον αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων, υβριδικών απειλών και αυξανόμενης εξάρτησης της οικονομίας από τα ψηφιακά δίκτυα και τις τηλεπικοινωνιακές υποδομές. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στα υποθαλάσσια τηλεπικοινωνιακά καλώδια, τα οποία θεωρούνται, πλέον, κρίσιμη υποδομή για την οικονομική ασφάλεια και την ψηφιακή κυριαρχία της Ευρώπης.

Υποθαλάσσια καλώδια

Οι δύο Υπουργοί υπογράμμισαν ότι περίπου το 97% της παγκόσμιας διαδικτυακής κίνησης διακινείται μέσω υποθαλάσσιων καλωδίων, γεγονός που καθιστά τη Μεσόγειο κομβικό σημείο για τη διεθνή θαλάσσια και ψηφιακή διασύνδεση. Υπό το πρίσμα των αυξανόμενων απειλών κατά κρίσιμων υποδομών, Ελλάδα και Ιταλία επανέλαβαν τη δέσμευσή τους να ενισχύσουν τη συνεργασία στην προστασία, την παρακολούθηση και την ανάπτυξη υποθαλάσσιων και ψηφιακών υποδομών.

Οι δύο πλευρές συμφώνησαν να προωθήσουν συντονισμένες πρωτοβουλίες για την επιτήρηση και τη διαχείριση κινδύνων, που σχετίζονται με τις υποθαλάσσιες υποδομές, με στόχο την προστασία, τη βιομηχανική ανάπτυξη και την επιχειρησιακή ανθεκτικότητα της Μεσογείου σε ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο συνεργασίας.

Σημαντικό μέρος των συνομιλιών αφορούσε και στις δορυφορικές τεχνολογίες, με τους δύο Υπουργούς να αναδεικνύουν τη σημασία της συνεργασίας στους τομείς της δορυφορικής παρατήρησης της Γης, των υποδομών δορυφορικής συνδεσιμότητας και των διαστημικών τεχνολογιών. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη μελλοντική ευρωπαϊκή δορυφορική συστοιχία IRIS², η οποία φιλοδοξεί να αποτελέσει τη βάση για ασφαλείς και κυρίαρχες ευρωπαϊκές δορυφορικές υπηρεσίες.

Η συνεργασία αυτή συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια της Ευρώπης να περιορίσει τις στρατηγικές εξαρτήσεις σε κρίσιμες ψηφιακές υποδομές και να διαμορφώσει ένα περισσότερο αυτόνομο τεχνολογικό οικοσύστημα. Στο πλαίσιο αυτό, Ελλάδα και Ιταλία υπογράμμισαν την ανάγκη στενότερης συνεργασίας μεταξύ εθνικών αρχών, ερευνητικών ιδρυμάτων και διαστημικών οργανισμών, καθώς και την ευθυγράμμιση με επερχόμενες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, όπως το EU Space Act.

Παράλληλα, οι δύο χώρες άνοιξαν δίαυλο συνεργασίας και στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, συμφωνώντας να διερευνήσουν κοινές ευκαιρίες στο πλαίσιο της μελλοντικής ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας AI Gigafactories. Στόχος είναι η ενίσχυση των ευρωπαϊκών δυνατοτήτων στην AI, με έμφαση στις υποδομές υπολογιστικής ισχύος, στα οικοσυστήματα δεδομένων και στις προηγμένες εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.