Μετρήσιμο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα εξασφαλίζουν οι ψηφιακές τεχνολογίες στις επιχειρήσεις, με τις ελληνικές εταιρείες, που επένδυσαν ψηφιακά, να επιδεικνύουν μεγαλύτερη αντοχή στην οικονομική κρίση. Η τεχνολογία λειτουργεί ως “δίχτυ προστασίας” για τις εγχώριες εταιρείας, καθώς εκείνες, που επένδυσαν σε ψηφιακά εργαλεία την τελευταία πενταετία, πέτυχαν καλύτερες επιδόσεις σε όρους πωλήσεων και κερδοφορίας.

Το ποσοστό των “ψηφιακών” ΜμΕ στην Ελλάδα θα αυξηθεί σε τρεις στις τέσσερις επιχειρήσεις το 2018 από δύο στις τρεις επιχειρήσεις σήμεραΣύμφωνα με έρευνα της Εθνικής Τράπεζας, σε δείγμα 1.200 ΜμΕ, η πτωτική πορεία του κύκλου εργασιών στο διάστημα 2008 - 2014 μετριάστηκε κατά περίπου 18%, καθώς οι ΜμΕ που επένδυσαν σε ψηφιακά συστήματα (εσωτερικά ή πελατών) είχαν μέση πτώση της τάξης του 32%, έναντι 50% για τις υπόλοιπες. Μάλιστα, η απόκλιση μεταξύ των δύο κατηγοριών ήταν αντίστοιχη σε όλους τους κλάδους, ανεξάρτητα από το μέγεθος των απωλειών που σημείωσαν.  

Παράλληλα, επιχειρήσεις με ψηφιακές επενδύσεις στο διάστημα 2008 - 2014 φαίνεται να σημείωσαν μικρότερες απώλειες κερδοφορίας, ενώ οι λοιπές ΜμΕ δεν μπόρεσαν να διατηρήσουν το πλεονέκτημα που είχαν στην αρχή της περιόδου. Ειδικότερα, το μέσο περιθώριο λειτουργικού κέρδους μειώθηκε κατά 4 ποσοστιαίες μονάδες για τις ΜμΕ, που επένδυσαν ψηφιακά, ενώ οι απώλειες έφτασαν τις 13 μονάδες στις ΜμΕ χωρίς επενδύσεις. Σύμφωνα με τη μελέτη, οφέλη αποκόμισαν όλοι οι κλάδοι, με εντονότερη επίδραση στη βιομηχανία και το εμπόριο (απόκλιση 18 ποσοστιαίων μονάδων, έναντι 6 μονάδων στις υπηρεσίες).

Το ψηφιακό πλεονέκτημα, σύμφωνα με την έρευνα, επιδρά ευεργετικά και στο μείζον θέμα της απασχόλησης, καθώς όσο αυξάνεται το ψηφιακό επίπεδο των ΜμΕ τόσο βελτιώνονται οι προσδοκίες ανάπτυξης και απασχόλησης. Ειδικότερα, καλύτερες επιδόσεις εμφανίζουν οι ΜμΕ με ολοκληρωμένο ψηφιακό σύστημα ενώ στη χειρότερη θέση είναι οι ΜμΕ που δεν έχουν κανένα ψηφιακό εργαλείο.

Χαμηλό ψηφιακό επίπεδο
Παρά τα προφανή οφέλη της ψηφιακής αναβάθμισης των επιχειρήσεων, οι ελληνικές εταιρείες βρίσκονται ακόμη σε πρώιμο στάδιο στον συγκεκριμένο τομέα. Μόλις το 4% των επιχειρήσεων διαθέτει ολοκληρωμένο ψηφιακό σύστημα (2% των πολύ μικρών ΜμΕ και 18% των επιχειρήσεων με κύκλο εργασιών € 0,5-10 εκατ.), ενώ ένα μεγάλο ποσοστό της τάξης του 38% των επιχειρήσεων διαθέτει παλιά ή μη αποδοτικά ψηφιακά εργαλεία.

Επιπλέον, μία στις τρεις επιχειρήσεις δε χρησιμοποιεί κανένα ψηφιακό εργαλείο (δηλαδή ούτε πληροφοριακά συστήματα για τη βελτίωση των εσωτερικών λειτουργιών της και της παραγωγικής της διαδικασίας ούτε εργαλεία Διαδικτύου για την αναβάθμιση της επικοινωνίας της με προμηθευτές και κυρίως με τους πελάτες π.χ ecommerce). Επίσης, το 25% των εταιρειών (το 1/3 αυτών που έχουν κάποιο ψηφιακό εργαλείο) δηλώνει ότι έχει απλά ιστοσελίδα ή παρουσία στα κοινωνικά δίκτυα.

Μικρές επιχειρήσεις
Η έρευνα εντοπίζει σημαντικό ψηφιακό κενό ανάμεσα στις μεσαίες και στις πολύ μικρές επιχειρήσεις. Συγκεκριμένα, το 92% των επιχειρήσεων μεσαίου μεγέθους (με πωλήσεις από € 0,5 εκατ. μέχρι €10 εκατ.) έχει κάποιο ψηφιακό εργαλείο - με την πλειοψηφία να δηλώνει ότι είναι καινούργιο (τελευταίας πενταετίας).

Το αντίστοιχο “ψηφιακό” ποσοστό περιορίζεται στο 61% για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις (με πωλήσεις κάτω από € 0,1 εκατ.) - από τις οποίες σχεδόν οι μισές (28% του τομέα) έχουν δηλώσει ότι έχουν απλά ιστοσελίδα ή παρουσία στα κοινωνικά δίκτυα.  

Πέρα από το μέγεθος της επιχείρησης, σημαντικές διαφορές εντοπίζονται στη ψηφιακή δυναμική των κλάδων, καθώς δεν έχουν αναπτυχθεί όλοι βάσει της διαρθρωτικής δυναμικής τους.

Όσον αφορά τη χρήση πληροφοριακών συστημάτων εσωτερικής οργάνωσης της επιχείρησης (ERP), αξιοσημείωτη δυναμική παρουσιάζει ο κλάδος των μεταφορών, ενώ σχετική υστέρηση οι κλάδοι της βιομηχανίας.  

Όσον αφορά τη παροχή δυνατότητας ηλεκτρονικών αγορών (e-commerce), δυναμικοί εμφανίζονται οι κλάδοι του εμπορίου (κυρίως χονδρικού) ενώ σχετική υστέρηση παρουσιάζει ο κλάδος των ξενοδοχείων.   

Επενδύσεις
Η μελέτη της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας επιχειρεί και μια προσέγγιση της ψηφιακής κατάστασης των ελληνικών ΜμΕ την επόμενη διετία. Εκτιμά λοιπόν ότι το ποσοστό των “ψηφιακών” ΜμΕ θα αυξηθεί σε τρεις στις τέσσερις επιχειρήσεις το 2018, από δύο στις τρεις επιχειρήσεις σήμερα.  

Η επαλήθευση αυτής της προοπτικής εκτιμάται ότι θα επιτρέψει στις ελληνικές επιχειρήσεις να προσεγγίσουν το 2018 το παρόν ψηφιακό επίπεδο της μέσης ευρωπαϊκής επιχείρησης. Συγκεκριμένα, βασικό πληροφοριακό σύστημα για την καλύτερη οργάνωση της εσωτερικής λειτουργίας της επιχείρησης (ERP) εκτιμάται ότι θα χρησιμοποιούν το 22% των ελληνικών ΜμΕ το 2018 (σε σχέση με 9% στην Ελλάδα και 36% στην ΕΕ το 2015). Παράλληλα, το 16% των ελληνικών ΜμΕ εκτιμάται ότι θα παρέχει τη δυνατότητα e-commerce στους πελάτες του το 2018 (σε σχέση με 10% στην Ελλάδα και 17% στην ΕΕ το 2015) – με την εντυπωσιακότερη βελτίωση να αναμένεται στον κλάδο των ξενοδοχείων όπου το 60% εκτιμάται ότι θα έχει e-commerce το 2018 (σε σχέση με 20% στην Ελλάδα και 61% στην ΕΕ το 2015).