Έλλειψη σύνδεσης με τους στόχους των νεοφυών επιχειρήσεων και πλημμελής υποστήριξη κατά το κρίσιμο στάδιο της ίδρυσης των startups: Πρόκειται για δύο από τα μειονεκτήματα των ευρωπαϊκών εκκολαπτηρίων, των οποίων οι επιδόσεις αξιολογούνται ως μέτριες από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ). Η λειτουργία των εκκολαπτηρίων θεωρείται μείζονος σημασίας για την ανάπτυξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, καθώς, σύμφωνα με μελέτες, οι ΜμΕ, που έχουν λάβει στήριξη από Incubators, έχουν σημαντικά μικρότερες πιθανότητες αποτυχίας κατά τα πρώτα έτη μετά τη σύσταση τους. Το γενικό ποσοστό τριετούς επιβίωσης των νέων εταιρειών είναι περίπου 56%, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για εταιρείες, που έχουν λάβει ενίσχυση από εκκολαπτήρια επιχειρήσεων είναι 90%.



Οι παραπάνω εκτιμήσεις περιλαμβάνονται σε ειδική έκθεση του Ταμείου, η οποία αξιολόγησε το κατά πόσον οι εγκαταστάσεις εκκολαπτηρίων επιχειρήσεων, που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ, υποστήριξαν επιτυχώς τις νεοσύστατες εταιρείες με υψηλό δυναμικό ανάπτυξης.

Τα απογοητευτικά αποτελέσματα που απέφεραν τα ελεγχθέντα εκκολαπτήρια, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην έκθεση, αποδίδονται στο γεγονός ότι “ελάχιστη προσοχή είχε δοθεί στην αποτελεσματικότητα των λειτουργιών επιχειρηματικής υποστήριξης των εκκολαπτηρίων επιχειρήσεων κατά την ίδρυσή τους”. Επιπρόσθετα, σύμφωνα πάντα με την έκθεση, “οι υπηρεσίες των εκκολαπτηρίων δεν συνδέονταν στενά με τους επιχειρηματικούς στόχους των πελατών”, ενώ “τα συστήματα παρακολούθησης εντός των εκκολαπτηρίων δεν παρείχαν επαρκείς πληροφορίες διαχείρισης”. Τέλος, “οι ανησυχίες όσον αφορά την οικονομική βιωσιμότητα εμπόδισαν τη δραστηριότητα εκκόλαψης επιχειρήσεων”.

Έλλειψη προγραμματισμού
Στα “τρωτά” σημεία των εκκολαπτηρίων, οι συντάκτες της έκθεσης, περιλαμβάνουν το γεγονός ότι μόνο ένα στα δύο (ποσοστό 53%) ήταν σε θέση να παράσχει συμβουλές για θέματα οικονομικού προγραμματισμού και χρηματοδότησης. Το γεγονός αυτό συνιστά λόγο ανησυχίας, καθώς η ανεπαρκής πρόσβαση σε χρηματοδότηση αναγνωρίζεται ως βασικό εμπόδιο για την ανάπτυξη των ΜμΕ.

Επιπρόσθετα, σπάνια ήταν τα συνολικά προγράμματα εκκόλαψης, που περιλάμβαναν εντατική συνεργασία μεταξύ των εκκολαπτηρίων επιχειρήσεων και των πελατών τους. Μόνο 4 από τα 27 ελεγχθέντα εκκολαπτήρια επιχειρήσεων εκπονούσαν, συστηματικά, συνολικό πρόγραμμα εκκόλαψης σε συνεργασία με κάθε μεμονωμένο πελάτη, καθορίζοντας συγκεκριμένους στόχους επιδόσεων και ανάπτυξης.

Επίσης, μόνο 6 από τα 27 ελεγχθέντα εκκολαπτήρια υποβάλλονταν σε ελέγχους ποιότητας, με στόχο τη βελτίωση της συνολικής ποιότητας των υπηρεσιών εκκόλαψης επιχειρήσεων.

Κενά διαπιστώθηκαν και στο θέμα της δικτύωσης, καθώς, αν και συνολικά 19 από τα 27 εκκολαπτήρια είχαν επιχειρήσει να αναπτύξουν ένα δίκτυο συνδεδεμένων ενδιαφερόμενων φορέων, λίγα είχαν συγκροτήσει επιτυχώς δίκτυο, στο οποίο να συμμετέχουν όλα τα είδη σχετικών ενδιαφερόμενων φορέων (π.χ. πανεπιστήμια, πρωτοπόροι του κλάδου).

Αξιολόγηση
Κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς, το μέσο ελεγχθέν εκκολαπτήριο συνέβαλε στην κατάρτιση 20 νέων επιχειρηματικών σχεδίων, γεγονός που οδήγησε στη δημιουργία 15 νεοσύστατων επιχειρήσεων και 27 νέων θέσεων εργασίας. Το ίδιο διάστημα, σε κάθε ελεγχθέν εκκολαπτήριο απασχολούνταν κατά μέσο όρο 164 άτομα, ωστόσο, μικρό μόνο ποσοστό αυτών αντιστοιχούσε σε νεοσύστατες επιχειρήσεις. Τα ελεγχθέντα εκκολαπτήρια επιχειρήσεων δημιούργησαν, κατά μέσο όρο, 5,3 θέσεις εργασίας ανά €100.000 κόστους λειτουργίας.

Επιπρόσθετα, σχετικά λίγοι ήταν οι εργαζόμενοι, που ασχολούνταν άμεσα με δραστηριότητες εκκόλαψης επιχειρήσεων και διέθεταν δεξιότητες, που τους επέτρεπαν να παράσχουν στις εταιρείες περισσότερο εξειδικευμένη βοήθεια σε τομείς, όπως η ειδική εμπειρογνωμοσύνη σε συγκεκριμένο κλάδο (39 %) ή η πρόσβαση σε δυνατότητες χρηματοδότησης (43 %).

Πάντως, στη συντριπτική πλειονότητά τους, τα εκκολαπτήρια παρείχαν στους πελάτες τους ελκυστικούς χώρους εργασίας: συνολικά, 23 από τα 27 προσέφεραν συνθήκες εργασίας, οι οποίες ήταν προσαρμοσμένες στις επιμέρους ανάγκες των φιλοξενούμενων ΜμΕ. Τα περισσότερα από τα εκκολαπτήρια - 23 από τα 27 - είχαν παραδοθεί σύμφωνα με τις σχετικές προβλέψεις, ωστόσο, μόνο 15 από τα 27 είχαν ολοκληρωθεί σύμφωνα με τις προθεσμίες, που ορίζονταν στην αίτηση του έργου.

Το Συνέδριο δεν εντόπισε σημαντικές υπερβάσεις κόστους, καθώς 20 από τα 27 έργα είχαν ολοκληρωθεί εντός του προγραμματισμένου προϋπολογισμού τους. Όπου δε υπήρξαν υπερβάσεις κόστους καλύφθηκαν από ίδιους πόρους των αιτούντων.

Οι IncubatorsΤα εκκολαπτήρια επιχειρήσεων στοχεύουν στην παροχή ευρείας και εντατικής υποστήριξης σε νέες επιχειρήσεις, η οποία είναι περισσότερο αναγκαία στην αρχή του κύκλου ζωής μιας εταιρείας, όταν αυτή διατρέχει μεγαλύτερο κίνδυνο αποτυχίας.

Ο έλεγχος διενεργήθηκε στις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και στα τέσσερα κράτη - μέλη, που είχαν διαθέσει τα μεγαλύτερα ποσά από τους πόρους του ΕΤΠΑ για την ίδρυση εκκολαπτηρίων επιχειρήσεων (Τσεχική Δημοκρατία, Ισπανία, Πολωνία και Ηνωμένο Βασίλειο).

Ειδικότερα, το ΕΤΠΑ διενήργησε επιτόπιο έλεγχο σε δείγμα 27 εκκολαπτηρίων επιχειρήσεων, που είχαν λάβει στήριξη την περίοδο 2000 - 2006 και λειτούργησαν επί τουλάχιστον τρία συναπτά έτη.

Το Συνέδριο εκτιμά ότι διατέθηκαν €1,2 δις σε δράσεις, που συμβάλλουν στην ίδρυση εκκολαπτηρίων επιχειρήσεων στα τέσσερα κράτη - μέλη, στα οποία πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις κατά την περίοδο 2000 - 2013.

Νατάσα Φραγκούλη
fragouli@sepe.gr

© Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Πληροφορικής & Επικοινωνιών Ελλάδας - ΣΕΠΕ, 2008 - 2014