Το ρόλο, που επιδιώκει να διαδραματίσει σταθερά στο μέλλον, αυτόν του επενδυτικού προορισμού καινοτομίας, έχει αρχίσει να ενσαρκώνει η Ευρώπη, η οποία εξερχόμενη από την κρίση, ενισχύει τη θέση της ως προς τις επενδύσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας. Για του λόγου το αληθές, το λογισμικό αναδείχθηκε το 2013 ο κορυφαίος κλάδος άμεσων ξένων επενδύσεων (ΑΞΕ) στην Ευρώπη, όσον αφορά στον αριθμό των επενδύσεων, με 509 έργα, που μεταφράζεται σε άνοδο 27% σε σχέση με ένα χρόνο νωρίτερα. Μάλιστα, η Ευρώπη δείχνει να ανακτά την αίγλη της ως επενδυτικός προορισμός κεφαλαίων από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, καθώς σχεδόν οι μισές από τις επενδύσεις λογισμικού προέρχονται από εταιρείες με έδρα τις ΗΠΑ.



Τη δεύτερη, θέση μεταξύ των κλάδων με τις περισσότερες άμεσες επενδύσεις, στην Ευρώπη, κατέλαβαν οι επιχειρηματικές υπηρεσίες με 483 έργα, μειωμένα, ωστόσο, κατά 31%. Μετά από τα φαρμακευτικά προϊόντα, που βρέθηκαν στην τρίτη θέση, παρουσιάζοντας αύξηση 58% (141 επενδύσεις), τη σκυτάλη παίρνουν οι επενδύσεις στην επιστημονική έρευνα, που κατέγραψαν άνοδο 96% με 88 έργα. Ως προς το είδος των επενδύσεων, σύμφωνα με σχετική έρευνα της Ernst & Young, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι η έρευνα και ανάπτυξη (R&D) παρουσίασε σημαντική αύξηση της τάξης του 23%, με άνοδο κατά 64%, ως προς τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση European Attractiveness Survey, η μεταποίηση παρουσίασε αύξηση της τάξης του 5%, ωστόσο ο αριθμός των θέσεων εργασίας μειώθηκε κατά 12%, καθώς οι επενδυτές παραμένουν επιφυλακτικοί ως προς το υψηλό κόστος εργασίας στην Ευρώπη.
Συνολικά, σύμφωνα με τα στοιχεία της συγκεκριμένης έρευνας, οι άμεσες ξένες επενδύσεις (ΑΞΕ) στην Ευρώπη έφθασαν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα το 2013, το οποίο εξελίχθηκε σε έτος ρεκόρ για τις ΑΞΕ με 3.955 επενδυτικά έργα, αυξημένα κατά 4% σε σχέση με το 2012.

Οι νικητές
Ως προς τις χώρες, που συγκέντρωσαν αυξημένο επενδυτικό ενδιαφέρον, ξεχωρίζει το Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο, μαζί με τη Γερμανία και τη Γαλλία "είδαν" τις μεγαλύτερες αυξήσεις σε ΑΞΕ. Μεταξύ των μεγάλων αγορών, υπήρξαν εύκολα αναγνωρίσιμοι νικητές, που, σύμφωνα με τη μελέτη, δεν είναι άλλοι από τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Άλλοι “κερδισμένοι” μεταξύ των μεγαλύτερων αγορών, ήταν η Ισπανία, η Ολλανδία, η Ρωσία και η Ιρλανδία. Αναλυτικά, το Ηνωμένο Βασίλειο βρέθηκε και πάλι στην πρώτη θέση όσον αφορά στις άμεσες ξένες επενδύσεις με 799 το 2013, σημειώνοντας αύξηση της τάξης του 15%, ενώ η Γερμανία εμφάνισε, επίσης, σημαντική αύξηση κατά 12% και 701 επενδύσεις. Έκπληξη αποτελεί η Γαλλία, η οποία αντέστρεψε την πτωτική τάση των ΑΞΕ σημειώνοντας αύξηση 9%. Παρά το γεγονός ότι, οι επενδύσεις στην Ισπανία μειώθηκαν κατά 19%, μετά την απότομη αύξηση του 2012 που είχε προκληθεί από τους “κυνηγούς ευκαιριών”, παρέμεινε στην τέταρτη θέση, ενώ το Βέλγιο και η Ολλανδία βρίσκονται στην πέμπτη και έκτη θέση αντίστοιχα.

Ο μεγάλος χαμένος
Στον αντίποδα, μείωση σημειώθηκε στην Ανατολική Ευρώπη, καθώς οι επενδύσεις στη Ρουμανία, την Ουγγαρία και τη Βουλγαρία μειώθηκαν κατά 50% στη διάρκεια της κρίσης. Ο αριθμός των ΑΞΕ στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας, μειώθηκε κατά περίπου 5%, ενώ η δημιουργία θέσεων εργασίας μειώθηκε κατά 4%, καθώς η παρατεταμένη κρίση μείωσε, για παράδειγμα, τον αριθμό των επενδύσεων από τις δυτικοευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες.
Μάλιστα η Ανατολική Ευρώπη, σύμφωνα πάντα με την έρευνα, ήταν και ο μεγάλος χαμένος της πενταετούς κρίσης, καθώς, κατά την σύγκριση της πενταετίας 2009-2013 και της πενταετίας 2004-2008, προκύπτει ότι υπέστη τη μεγαλύτερη μείωση σε ΑΞΕ. Η Ανατολική Ευρώπη, η οποία και προσέλκυσε σημαντικές επενδύσεις στη δεκαετία του 2000, βίωσε μείωση κατά 12%, ενώ στη Δυτική Ευρώπη οι αντίστοιχοι αριθμοί αυξήθηκαν κατά 19%.

Οι επενδυτές
Αν και οι ενδο-ευρωπαϊκές επενδύσεις αποτελούν την κύρια πηγή των ΑΞΕ στην Ευρώπη, ωστόσο, σε επίπεδο χώρας, οι ΗΠΑ παρέμειναν η κύρια πηγή, αντιπροσωπεύοντας 1.027 επενδύσεις ή το 26% του συνόλου το 2013. Το 27% των επενδύσεων των ΗΠΑ στην Ευρώπη κατευθύνθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο (από 26% πέρσι), ποσοστό σχεδόν διπλάσιο από αυτό του πλησιέστερου ανταγωνιστή του, της Γερμανίας.
Σε απόλυτους αριθμούς, πάντως, οι συνολικές αμερικανικές επενδύσεις μειώθηκαν κατά 2%, ενώ εκείνες με προέλευση τις χώρες BRIC΄s αυξήθηκαν, με τον αριθμό των επενδύσεων να ενισχύεται κατά 28%, φθάνοντας τις 313 και τη δημιουργία θέσεων εργασίας να ενισχύεται κατά 37%, φθάνοντας τις 16.900 νέες θέσεις εργασίας.
Σημαντική είναι και η κινητικότητα από πλευράς Κίνας, καθώς οι κινεζικές επενδύσεις έχουν τριπλασιασθεί τα τελευταία έξι χρόνια, ενώ και οι ινδικές και οι ρωσικές έφθασαν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα το 2013.

"Πρωταθλητής" το Λονδίνο
Η συνολική βελτίωση ή επιδείνωση των προοπτικών των επιμέρους χωρών ως προς τις ΑΞΕ καθορίσθηκε από τις μεγάλες πόλεις. Έτσι, οι επενδύσεις στο Λονδίνο αυξήθηκαν κατά 21% σε 380, με τη βρετανική πρωτεύουσα να απορροφά πλέον σχεδόν το 50% των ΑΞΕ για το Ηνωμένο Βασίλειο, κατατάσσοντας το στο υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των ισχυρών ευρωπαϊκών χωρών. Μεγάλες γερμανικές πόλεις, όπως το Düsseldorf και το Darmstadt, σημείωσαν επίσης σημαντικές αυξήσεις του 25% και 40% αντίστοιχα. Το Ελσίνκι ήταν ο ταχύτερα αναπτυσσόμενος επενδυτικός προορισμός στην Ευρώπη με σχεδόν 50% περισσότερες επενδύσεις. Άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις, όπως το Παρίσι, η Βαρκελώνη και το Δουβλίνο, δεν κατάφεραν να προσελκύσουν πολλές νέες επενδύσεις με σημαντικό αντίκτυπο στην συνολική κατάταξη των χωρών τους.

Το μέλλον
Η έξοδος της Ευρώπης από την ύφεση επηρέασε και τις απόψεις των παγκόσμιων επενδυτών, που συμμετείχαν στην έρευνα, το Μάρτιο του 2014, σχετικά με τις μελλοντικές προοπτικές για τις ΑΞΕ στην Ευρώπη. Στην έρευνα του 2013, μόνο το 39% των επενδυτών θεωρούσε ότι η Ευρώπη θα γινόταν πιο ελκυστικός επενδυτικός προορισμός μέσα στα επόμενα τρία χρόνια, ενώ το 23% ανέμενε επιδείνωση. Φέτος, το 54% θεωρεί ότι η κατάσταση θα βελτιωθεί και μόνο το 12% αναμένει επιδείνωση. Επενδυτές από την Ασία εμφανίζονται ακόμη πιο αισιόδοξοι, με το 60% να αναμένει βελτίωση.

Νατάσα Φραγκούλη