Διέξοδο στην κρίση μέσω της καινοτομίας αναζητούν οι ελληνικές επιχειρήσεις, με σχεδόν μία στις δύο να κινείται κόντρα στο κλίμα της εποχής, επενδύοντας στην εισαγωγή καινοτόμων προϊόντων και υπηρεσιών. Συγκεκριμένα, το 44,6% των ελληνικών εταιρειών εισήγαγε την περίοδο 2010-2012, στην “καρδιά” δηλαδή της οικονομικής κρίσης, κάποια μορφής καινοτομία είτε αυτή αφορούσε προϊόν είτε υπηρεσία. Το προβάδισμα, σαφώς, είχαν οι παραγωγικές επιχειρήσεις της χώρας, οι οποίες επένδυσαν στην καινοτομία σε ποσοστό 48,3%, με τον εμπορικό τομέα - ως ήταν αναμενόμενο - να έπεται με 17,2%.



Στο μεταξύ, αν και τα σχετικά ποσοστά είναι ακόμη χαμηλά, η επένδυση στην καινοτομία αποδίδει στην πράξη, καθώς αποτυπώνεται στον τζίρο (ακαθάριστα έσοδα) των επιχειρήσεων. Έτσι, για τις εταιρείες, που επένδυσαν στην καινοτομία, ποσοστό 7,4% του τζίρου τους προήλθε από τα νέα προϊόντα και υπηρεσίες. Η θετική επίδραση της καινοτόμου επένδυσης στα μεγέθη των ίδιων των εταιρειών είναι πιο έντονη στον κλάδο των τροφίμων, όπου το ποσοστό των ακαθάριστων εσόδων, τα οποία προέρχονται από τα καινοτόμα προϊόντα και υπηρεσίες, είναι >15%.
Τα παραπάνω στοιχεία προκύπτουν από έρευνα του Εργαστηρίου Εφαρμοσμένου Μάρκετινγκ Διοίκησης & Οικονομίας του Τμήματος Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου του ΤΕΙ Θεσσαλίας, η οποία καταγράφει τη δυνατότητα των ελληνικών εταιρειών να καινοτομούν και να περιλαμβάνουν την Έρευνα και την Ανάπτυξη (R&D) στο επιχειρηματικό τους μοντέλο.
Η έρευνα επιβεβαιώνει το κοινό μυστικό ότι οι επενδύσεις στην έρευνα και ανάπτυξη είναι ιδιωτική υπόθεση στην Ελλάδα, καθώς, μόνο το 12,3% των επιχειρήσεων της έρευνας έλαβαν κάποια οικονομική ενίσχυση (από το κράτος ή την Ευρωπαϊκή Ένωση είτε από συγγενείς επιχειρήσεις είτε από άλλες πηγές).

Μείωση επενδύσεων
Και μπορεί οι ελληνικές επιχειρήσεις να μην έχουν υποστείλει την επενδυτική σημαία της καινοτομίας, ωστόσο, η κρίση “ροκανίζει” τα σχετικά ποσά που διαθέτουν. Έτσι, κατά τη διάρκεια της οικονομικής ύφεσης, ποσοστό μόλις 15,4% των επιχειρήσεων της έρευνας, που ανήκουν στους κλάδους τροφίμων, μετάλλου και χαρτιού αύξησαν μέσα την περίοδο 2010 - 2012) τις δαπάνες τους για έρευνα και καινοτομία σε ένα μέσο ποσοστό 11,3%.
Αντίθετα, το 20% των επιχειρήσεων της έρευνας μείωσαν μέσα στο παραπάνω χρονικό διάστημα τις αντίστοιχες δαπάνες τους κατά μέσο ποσοστό 12,9%.

Από τα στοιχεία της έρευνας προκύπτει, εξάλλου, ότι όσες επιχειρήσεις εισήγαγαν οποιασδήποτε μορφής καινοτομία το διάστημα 2010-2012, δαπάνησαν συνολικά ποσά έως €50.000, σε ποσοστό 54,8%, ενώ ποσοστό 22,6% διέθεσε από €50.000 - €100.000, με το 19,4% να επενδύει από €100.000 - €500.000 και το υπόλοιπο 3,2% πάνω από €1.000.000. Τα τρόφιμα, επίσης, παίρνουν το προβάδισμα στις μεγάλες επενδύσεις, καθώς από τις επιχειρήσεις, που διέθεσαν το παραπάνω διάστημα μεταξύ €100.000 - €500.000, το 66,7% ανήκει στον κλάδο των τροφίμων και ειδών διατροφής.

Συνολικά, όσον αφορά το προφίλ των επιχειρήσεων που επενδύουν σε έρευνα και ανάπτυξη: το 56,9% απασχολεί 10-49 εργαζόμενους, ο μέσος ετήσιος κύκλος εργασιών τους ξεπερνά τα 2.000.000 ευρώ σε ποσοστό 46,2%, το 92,3% είναι Ανώνυμες Εταιρείες όσον αφορά τη νομική τους μορφή, το 41,5% αυτών καθαρά παραγωγικές επιχειρήσεις (το υπόλοιπο 23,1% είναι εμπορικές και το 35,4% μικτές).
Η έρευνα, την οποία δημοσιοποίησε το ΑΠΕ-ΜΠΕ, διεξήχθη το 1ο εξάμηνο του περασμένου έτους. Σε αυτήν συμμετείχαν οι ερευνητές Δρ. Μάριος Τρίγκας, Δρ. Ιωάννης Παπαδόπουλος, Γλυκερία Καραγκούνη (Msc) και Βασίλης Κυριατζής (Msc).

Νατάσα Φραγκούλη