Τη συνδρομή των online αγορών στην ευρωπαϊκή οικονομία υπογραμμίζουν στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία, εάν το ηλεκτρονικό εμπόριο φθάσει το 15% των λιανικών πωλήσεων, τα οφέλη για τους καταναλωτές θα είναι άνω των €200 δις. Το 2012, ο μέσος όρος online δαπανών από τους καταναλωτές στην Ε.Ε. των 28 και συνολικά την Ευρώπη, ήταν €1.234 ευρώ και €1.402 αντίστοιχα.



Η Ελλάδα, σύμφωνα με τα σχετικά στοιχεία, μπορεί να είχε μια καθυστέρηση στην εκκίνηση, αλλά τώρα είναι η δεύτερη ταχύτερα αναπτυσσόμενη αγορά στην Ευρώπη. Το 2013 το ηλεκτρονικό εμπόριο στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 61%, με το ρυθμό ανάπτυξης στην Τουρκία να είναι 75%, στην Ουκρανία 41%, στην Ουγγαρία 35% και στη Ρουμανία 33% (πρόκειται για τις πέντε κορυφαίες αναδυόμενες χώρες στην ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου).

Γενικά, το ηλεκτρονικό εμπόριο μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη, δεδομένου ότι οι καταναλωτές έχουν τουλάχιστον διπλάσιες επιλογές κατά την αγορά online παρά και offline, ενώ το cloud computing μπορεί να προσφέρει πιο ευέλικτες υπηρεσίες, ανεξάρτητες από  τη συσκευή ή την πλατφόρμα χρήσης. Ωστόσο, η “χείρα βοηθείας”, που θα μπορούσε να προσφέρει το e-εμπόριο στην ευρωπαϊκή οικονομία αποδυναμώνεται από το υφιστάμενο κενό εμπιστοσύνης των καταναλωτών στις online αγορές.

Νέα Οδηγία
Στην αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων στοχεύει η Ευρωπαϊκή οδηγία για τα δικαιώματα των καταναλωτών, η οποία εγκρίθηκε πρόσφατα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και θα τεθεί σε ισχύ στις 13 Ιουνίου 2014. Η νέα οδηγία επιχειρεί να διασαφηνίσει και να απλοποιήσει τις διαδικασίες για το εξ αποστάσεως εμπόριο, αποσκοπώντας στην επίτευξη μιας πραγματικής εσωτερικής αγοράς, βασισμένης στο μοντέλο επιχείρηση-προς-καταναλωτή (B2C), επιτυγχάνοντας τη σωστή ισορροπία μεταξύ μιας υψηλού επιπέδου προστασίας των καταναλωτών και της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων.

Για το σκοπό αυτό, η Οδηγία εισάγει πρόνοιες για την ασφάλεια των καταναλωτών, όσον αφορά τις πληροφορίες που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο και τη σαφήνεια όσον αφορά το νομικό πλαίσιο, που ρυθμίζει την επιχειρηματική δραστηριότητα στο διαδίκτυο. Ο στόχος είναι να εξαλειφθούν πιθανά προβλήματα αυτών των συναλλαγών και να καταστεί δυνατό οι νέοι κανόνες να υιοθετηθούν και να εφαρμόζονται από όλα τα κράτη μέλη.

Κρυφές χρεώσεις
Μεταξύ άλλων, η οδηγία αποσκοπεί στην εξάλειψη των κρυφών επιβαρύνσεων και δαπανών στο διαδίκτυο και την αύξηση της διαφάνειας στις τιμές. Απαγορεύει, επίσης, προσημειωμένα τετραγωνίδια στις ιστοσελίδες και διασφαλίζει καλύτερα τα δικαιώματα επιστροφής για τους καταναλωτές. Επίσης, οι επιβαρύνσεις για τη χρήση πιστωτικών καρτών και ανοικτών τηλεφωνικών γραμμών εξυπηρέτησης έχουν εξαλειφθεί και οι κανόνες, σχετικά με το ποιος πληρώνει για την επιστροφή χρημάτων, έχουν γίνει σαφέστεροι.

Η νέα Οδηγία για τα δικαιώματα των καταναλωτών προβλέπει, μεταξύ άλλων, την παράταση της προθεσμίας για αλλαγή γνώμης σχετικά με αγορά από 7 σε 14 ημέρες, θεσμοθετεί ενισχυμένα δικαιώματα επιστροφής χρημάτων εντός 14 ημερών από την υπαναχώρηση του καταναλωτή από συμβάσεις παροχής αγαθών ή υπηρεσιών.

Επίσης, εισάγει κανόνες, που εκτιμάται ότι θα λειτουργήσουν αποτρεπτικά για τις διαδικτυακές παγίδες, όπως προσφορές μέσω  διαδικτύου, που διαφημίζουν ότι προϊόντα διατίθενται δωρεάν, όταν αυτό δεν ισχύει (π.χ. ωροσκόπια ή συνταγές).

Νατάσα Φραγκούλη