Περισσότερο απαισιόδοξες έγιναν, το 1ο τρίμηνο του 2015, οι προσδοκίες των Ελλήνων managers για τις προοπτικές της οικονομίας, με περίπου έναν στους δύο να αναμένουν επιβράδυνση του ρυθμού οικονομικής μεγέθυνσης. Παρά τις ενθαρρυντικές εξελίξεις στο ρυθμό μεταβολής του ΑΕΠ το 2014, το 48% των επιχειρήσεων Συμβούλων Μάνατζμεντ βλέπουν επιδείνωση της οικονομίας το επόμενο δωδεκάμηνο, ενώ μόνο το 18,% θεωρεί ότι η ανάκαμψη θα επιταχυνθεί.

Οι προβλέψεις για το ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης

Η πλειονότητα των συμβούλων θεωρεί ότι η επενδυτική δραστηριότητα θα σημειώσει κάμψη το επόμενο δωδεκάμηνοΤην παραπάνω εικόνα περιγράφει ο Δείκτης Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το 1ο τρίμηνο του 2015, τον οποίο δημοσιοποίησε ο Σύνδεσμος Εταιρειών Συμβούλων Μάνατζμεντ Ελλάδος (ΣΕΣΜΑ).

Σύμφωνα με τη μελέτη, οι προβλέψεις των συμβούλων για τα βασικά οικονομικά μεγέθη το επόμενο δωδεκάμηνο μεταβλήθηκαν επί τα χείρω το 1ο τρίμηνο του 2015. Η γενική εικόνα που προκύπτει είναι ότι η επιδείνωση των προσδοκιών, που καταγράφηκε κατά το 3ο και 4ο τρίμηνο του 2014, συνεχίστηκε και στις αρχές του 2015. Η επιδείνωση ήταν μάλιστα σημαντική. Συγκεκριμένα, ο μέσος όρος του ισοζυγίου “θετικών” – “αρνητικών” απαντήσεων για τα πέντε μεγέθη του GMCCI - Οικονομική Συγκυρία έγινε αρνητικός -15,50 έναντι 3,82, που ήταν στο τέλος του προηγουμένου έτους.

Η νέα αυτή επιδείνωση οφείλεται σε μειώσεις όλων των επιμέρους δεικτών, με εξαίρεση τον αποπληθωρισμό. Η απαισιοδοξία, μάλιστα, ήταν εντονότερη όσον αφορά στις ιδιωτικές επενδύσεις, καθώς η πλειονότητα των συμβούλων, σε ποσοστό 63,3%, θεωρούν ότι η επενδυτική δραστηριότητα θα σημειώσει κάμψη το επόμενο δωδεκάμηνο, ενώ μόλις 8,2% προσδοκά αύξηση επενδύσεων. Έτσι, το ισοζύγιο “αισιοδοξίας” για τις ιδιωτικές επενδύσεις, που έγινε αρνητικό για πρώτη φορά το τελευταίο τρίμηνο του 2014, επιδεινώθηκε σημαντικά κατά το 1ο τρίμηνο του 2015.

Αρνητικές εκτιμήσεις
Όσον αφορά στην ανεργία, παρά την ελαφρά κάμψη το 2014, οι σύμβουλοι προβλέπουν ότι θα υπάρξει νέα αύξηση μέσα στο επόμενο δωδεκάμηνο. Μάλιστα, για πρώτη φορά από τις αρχές του 2014, το ισοζύγιο “θετικών” - “αρνητικών” απαντήσεων έγινε αρνητικό, δηλαδή ο αριθμός αυτών που περιμένουν άνοδο υπερβαίνει αυτόν όσων αναμένουν περαιτέρω πτώση της ανεργίας.

Οι προβλέψεις για την ανεργία

Αρνητικό έγινε το 1ο τρίμηνο του 2015 και το ισοζύγιο των προσδοκιών για τις εξαγωγές προϊόντων και υπηρεσιών. Το ποσοστό όσων πιστεύουν ότι οι εξαγωγές θα μειωθούν το επόμενο έτος ήταν μεγαλύτερο εκείνων που προβλέπουν ότι η άνοδος των τελευταίων ετών θα συνεχιστεί, 28,6% έναντι 22,4%. Η σχετική πλειονότητα των συμβούλων εκτιμά ότι θα υπάρξει στασιμότητα εξαγωγών.

Συντελεστές παραγωγής
Οι προσδοκίες, που αφορούν τους παραγωγικούς συντελεστές, συμβαδίζουν με αυτές για τα θεμελιώδη μακροοικονομικά μεγέθη, καθώς το 1ο τρίμηνο του 2015 επικράτησε και στον τομέα αυτό απαισιοδοξία. Περισσότεροι σύμβουλοι προβλέπουν τώρα ότι θα υπάρξει επιδείνωση, απ’ όσους περιμένουν ότι θα υπάρξει βελτίωση των συντελεστών της παραγωγής κατά το επόμενο δωδεκάμηνο.

Ο δείκτης GMCCI - Παραγωγικοί Συντελεστές, δηλαδή ο μέσος όρος της διαφοράς “θετικών” – “αρνητικών” απαντήσεων σημείωσε νέα κάμψη και από 1,6 το τελευταίο τρίμηνο του 2014 έγινε αρνητικός, -19,4, το 1ο τρίμηνο του 2015. Σύμφωνα με την έρευνα, για πρώτη φορά από την αρχή του 2014, η διαφορά βελτίωσης - επιδείνωσης της αποτελεσματικότητας του ανθρώπινου δυναμικού έγινε αρνητική, -2,0%. Ωστόσο, η διαφορά αυτή μαζί με την αντίστοιχη για την επιχειρηματικότητα, που παρουσιάζεται σε επόμενη παράγραφο, είναι οι χαμηλότερες.

Και στον τομέα αυτό υπήρξε επιδείνωση των προσδοκιών. Το σχετικό ισοζύγιο, που ήταν αρνητικό ήδη από το τελευταίο τρίμηνο του 2014, χειροτέρευσε περισσότερο και έλαβε τιμή -22,0. Είναι, μάλιστα, χαρακτηριστικό ότι μόλις το 6,0% των συμβούλων προβλέπει βελτίωση των υποδομών το επόμενο δωδεκάμηνο. Η πλειονότητα των συμβούλων, ωστόσο, εξακολουθεί να θεωρεί ότι η κατάσταση των υποδομών δεν θα μεταβληθεί ουσιαστικά εντός του επομένου έτους.

Χρηματοδότηση
Περισσότερο απαισιόδοξες έγιναν και οι προσδοκίες για τις συνθήκες χρηματοδότησης το 1ο τρίμηνο. Μεγάλη πλειονότητα των συμβούλων, 60%, εκτιμά ότι θα χειροτερεύσουν περαιτέρω, ενώ το μερίδιο όσων προβλέπουν βελτίωση περιορίστηκε από 26,5% σε 16,0%. .

Αρνητικό, αλλά ελαφρώς μειωμένο, ήταν το ισοζύγιο “αισιόδοξων” – “απαισιόδοξων” απαντήσεων για την ελληνική επιχειρηματικότητα. Το μερίδιο των απαισιόδοξων μειώθηκε ελαφρά και η διαφορά περιορίστηκε από -4,1 σε -2,0.

Επίσης, σύμφωνα με την έρευνα, χειροτέρευσαν οι προβλέψεις για το θεσμικό και κανονιστικό πλαίσιο υπό το οποίο λειτουργούν οι επιχειρήσεις. Το ισοζύγιο “θετικών” – “αρνητικών” απαντήσεων από ουδέτερο έγινε αρνητικό, -27,1, καθώς αυξήθηκε απότομα το μερίδιο όσων προβλέπουν επιδείνωση το επόμενο έτος.

Ανασχετικοί παράγοντες
Οι επιχειρήσεις θεωρούν ως τα πέντε κυριότερα εμπόδια στην επιχειρηματική δράση: τις συχνές αλλαγές στο φορολογικό σύστημα, την έλλειψη χρηματοδότησης, τις συχνές αλλαγές κυβερνητικής πολιτικής, την αναποτελεσματική δημόσια διοίκηση και, τέλος, την υψηλή φορολογία. Όλοι οι παράγοντες αυτοί είχαν σκορ μεγαλύτερο του 4,0 σε κλίμακα από 1,0 έως 5,0.

Δεν υπήρξαν μεγάλες αλλαγές στην κατάταξη των ανασχετικών αυτών παραγόντων μεταξύ του 2014 και του 1ου τριμήνου του 2015, εκτός από την άνοδο της σημασίας των δυσχερειών, που υπάρχουν στη χρηματοδότηση. Έτσι, ενώ η μέση κατάταξη της το 2014 ήταν στην τέταρτη θέση, στο 1ο τρίμηνο του 2015 έχει ανέλθει στην δεύτερη. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά, προφανώς, τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις με την τραπεζική και μη τραπεζική χρηματοδότηση.

Η έρευνα
Οι έρευνες του ΣΕΣΜΑ διεξάγονται ανά τρίμηνο και τα αποτελέσματά τους δημοσιοποιούνται κάθε Απρίλιο, Ιούλιο, Οκτώβριο και Ιανουάριο. Η πρώτη έρευνα διεξήχθη στα τέλη Μαρτίου 2014. H πέμπτη έγινε στα τέλη Μαρτίου - αρχές Απριλίου 2015 και κατέγραψε τις προσδοκίες, που είχαν διαμορφωθεί κατά το 1ο τρίμηνο του 2015.