Υπολογίσιμο μέγεθος αποκτά η αγορά των online ηλεκτρονικών φαρμακείων στην Ελλάδα, της οποίας οι ετήσιες πωλήσεις ξεπερνούν πλέον τα €75 εκατ. Πάντως, η συγκεκριμένη αγορά παραμένει “ανώριμη”, καθώς το βασικό εργαλείο πώλησης είναι οι μεγάλες εκπτώσεις, γεγονός που δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στην κερδοφορία των περισσότερων ηλεκτρονικών φαρμακείων. Παρά τον υφιστάμενο βαθμό ανωριμότητας, η αγορά του των online φαρμακείων εμφανίζει μεγάλες προοπτικές ανάπτυξης, μέσα από ένα εναλλακτικό μοντέλο στρατηγικής.

Τουλάχιστον το 25% των ελληνικών ηλεκτρονικών φαρμακείων λειτουργεί με τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικέςΕνδεικτικό της δυναμικής του κλάδου είναι ότι, το 2014, τέσσερις στους δέκα online καταναλωτές στην Ελλάδα αγόρασαν κάποιο προϊόν προσωπικής φροντίδας (π.χ. καλλυντικά), ενώ τρεις στους δέκα βιταμίνες και συμπληρώματα διατροφής. Οι δυο  προϊοντικές κατηγορίες, παρ’ ότι εμφανίστηκαν πολύ πρόσφατα, είναι μεταξύ των 15 μεγάλων κατηγοριών για online αγορές στην Ελλάδα, όσον αφορά την συχνότητα αγοράς. Μάλιστα η κατηγορία βιταμίνες/συμπληρώματα διατροφής είναι μεταξύ των πέντε κατηγοριών με τη μεγαλύτερη ανάπτυξη το 2014 σε σχέση με το 2013.



Τα παραπάνω στοιχεία αποτυπώνονται σε έρευνα του Εργαστηρίου Ηλεκτρονικού Εμπορίου (ELTRUN) του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, η οποία ανέλυσε 210 ηλεκτρονικά φαρμακεία (από τα 750 που λειτουργούν σήμερα στην Ελλάδα). Οι συντάκτες της μελέτης διαπιστώνουν ότι μεταξύ ηλεκτρονικών φαρμακείων στην Ελλάδα διαμορφώνονται δύο αντίρροπες τάσεις. Από τη μία, τουλάχιστον το 25% των ελληνικών ηλεκτρονικών φαρμακείων λειτουργεί με τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές και προσφέρει ολοκληρωμένες υπηρεσίες στους καταναλωτές, εφάμιλλες αυτών που βρίσκονται σε κορυφαία γνωστά sites του εξωτερικού. Παράλληλα, όμως, για το 10%, υπάρχουν σοβαρά ερωτήματα νόμιμης λειτουργίας, αφού δίνουν πολύ λίγα τυπικά στοιχεία της επιχειρηματικής δραστηριότητας (π.χ. ΑΦΜ, διεύθυνση κλπ), ενώ το 15% έχουν σοβαρά θέματα λειτουργίας ως ηλεκτρονικά καταστήματα. Άρα το 25% των online φαρμακείων θα είχε σοβαρά προβλήματα σε περίπτωση ουσιαστικής αξιολόγησης/πιστοποίησης από σχετικό φορέα.

Βασικοί λόγοι
Η έρευνα αναδεικνύει, μεταξύ άλλων, τους κύριους λόγους, για τους οποίους οι Έλληνες επιλέγουν ένα online φαρμακείο. Συγκεκριμένα, αν και οι τιμές και οι προσφορές παίζουν ένα σημαντικό ρόλο, καθώς ήταν μέχρι τώρα το κύριο εργαλείο προώθησης, σταδιακά, αρχίζει να εμφανίζεται μια σχετική ωριμότητα των online αγοραστών. Οι τελευταίοι δίνουν, πλέον, σημασία στην παράδοση (28%), στην ταχύτητα και την εξυπηρέτηση (22%), στην ευκολία εύρεσης προϊόντων (21%) και στη σωστή πληροφόρηση (10%).

Διαπίστωση της έρευνας είναι ότι τα ελληνικά ηλεκτρονικά φαρμακεία δίνουν μεγάλη έμφαση στην εξυπηρέτηση και στην υποστήριξη μετά την πώληση, αφού το 50% κάνουν αποστολές στο εξωτερικό, ενώ 1/5 εξυπηρετούν άμεσα τον πελάτη από απόσταση (π.χ. άμεση τηλεφωνική επαφή).

Τα δε προϊόντα, τα οποία πωλούν τα ηλεκτρονικά καταστήματα, όπως αναμενόταν, αφορούν, κυρίως, συμπληρώματα διατροφής, καλλυντικά φυτικής προέλευσης και λιγότερα ομοιοπαθητικά. Όπως και στην συντριπτική πλειοψηφία των ηλεκτρονικών καταστημάτων, η έμφαση δίνεται σε επώνυμα προϊόντα τα οποία είναι ιδιαίτερα γνωστά στο ευρύ κοινό.



Νέες τάσεις
Η έρευνα διαπιστώνει, τέλος, ότι, πέρα από τις μεγάλες εκπτώσεις στις τιμές (που ήδη αποδεικνύεται ιδιαίτερα προβληματικό για την κερδοφόρα αλλά και την εμπιστοσύνη των καταναλωτών), ήδη καταγράφονται σταδιακά τρεις νέες τάσεις, που ήδη είναι γνωστές σε πιο ώριμες ηλεκτρονικές αγορές άλλων προϊόντων. Οι νέες αυτές τάσεις αφορούν περισσότερες εξατομικευμένες υπηρεσίες (π.χ. έλεγχος παραγγελίας), περισσότερη εξατομικευμένη πληροφόρηση και περισσότερο “engagement” των online αγοραστών. Όλα αυτά δημιουργούν την εμπιστοσύνη των καταναλωτών, που είναι αναγκαία στις αγορές από το Διαδίκτυο.  Έτερη τάση είναι η ψηφιακή συνεργασία των online φαρμακείων με τους επώνυμους προμηθευτές, μέσω κοινής διαδικτυακής καμπάνιας, η από κοινού αξιοποίηση των στοιχείων ψηφιακών επισκεπτών, η συνεργασία στη διαχείριση blogs και άλλων προχωρημένων κοινωνικών δικτύων. Αυτό ελαχιστοποιεί υψηλά κόστη της ψηφιακής προώθησης και βασίζεται στην καλή συνεργασία, που υπάρχει μεταξύ των φαρμακείων και των επώνυμων brands. 

Η τρίτη τάση συνδέεται με την έξυπνη αξιοποίηση του καλά οργανωμένου φυσικού φαρμακείου στο πλαίσιο της  πολυκαναλικής (multi-channel) και πανκαναλικής (omni-channel) συμπεριφοράς των Ελλήνων online αγοραστών. Άρα χρήση του διαδικτύου για την προσέλκυση των πολιτών στο καλά οργανωμένο φυσικό φαρμακείο, μέσα από τα sites των προμηθευτών ή/και στα πλαίσια κοινών προωθητικών ενεργειών.