Η ελληνική εταιρεία τεχνολογίας συμμετέχει στο ευρωπαϊκό έργο DS2, συμβάλλοντας στη δημιουργία ασφαλών, δια λειτουργικών και αξιόπιστων μηχανισμών διαμοίρασης δεδομένων μεταξύ διαφορετικών τομέων της οικονομίας.

Η Athens Technology Center (ATC), μέσω του εξειδικευμένου Innovation Lab της, συμμετέχει ως τεχνολογικός εταίρος στο ευρωπαϊκό έργο DS2 – DataSpace, DataShare  2.0, το οποίο χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα Horizon Europe και στοχεύει στη διασύνδεση dataspaces από διαφορετικούς τομείς της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Στο πλαίσιο του DS2, η ATC έχει αναλάβει τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη τριών κρίσιμων τεχνολογικών modules της εργαλειοθήκης του έργου, ενώ συμμετέχει και στη συνολική αρχιτεκτονική, τις τεχνικές προδιαγραφές, καθώς και στις εργασίες διασύνδεσης και ολοκλήρωσης των τεχνολογιών. Η συνεισφορά της επικεντρώνεται σε τρία πεδία που είναι καθοριστικά για την επιτυχημένη υλοποίηση των dataspaces: την αυτοματοποίηση, τη λογοδοσία και ιχνηλασιμότητα, καθώς και τη δημιουργία και σύγκριση πολιτικών χρήσης δεδομένων.

«Η συμμετοχή της ATC στο DS2 αποτυπώνει τη στρατηγική μας εστίαση σε τεχνολογίες που μετατρέπουν την Τεχνητή Νοημοσύνη, το blockchain και τη διακυβέρνηση δεδομένων σε πρακτικά εργαλεία για επιχειρήσεις, δημόσιους φορείς και ερευνητικά οικοσυστήματα. Μέσα από το έργο, συμβάλλουμε στη δημιουργία αξιόπιστων ευρωπαϊκών υποδομών δεδομένων, όπου ο διαμοιρασμός γίνεται με ασφάλεια, διαφάνεια και σεβασμό στην κυριότητα των δεδομένων», δήλωσε η κα Άννα Τριανταφυλλου, Director του iLab της Athens Technology Center (ATC).

Κεντρικό στοιχείο της συμβολής της ATC αποτελεί το DARC, ένας διαλογικός ψηφιακός βοηθός Τεχνητής Νοημοσύνης που επιτρέπει στους χρήστες να αλληλεπιδρούν με ένα dataspace μέσω φυσικής γλώσσας. Έτσι, αντί ο χρήστης να χρειάζεται να γνωρίζει την τεχνική αρχιτεκτονική, τα διαθέσιμα modules ή τις επιμέρους ρυθμίσεις ενός dataspace, μπορεί να περιγράψει τις ανάγκες του σε απλή γλώσσα και να καθοδηγηθεί βήμα προς

βήμα. Το DARC υποστηρίζει τον εντοπισμό διαθέσιμων πληροφοριών, την αξιολόγησή τους ως προς τη σχετικότητα, την ασφάλεια, τη διαλειτουργικότητα και τους περιορισμούς χρήσης, την πρόταση πιθανών σεναρίων αξιοποίησης, καθώς και την αυτόματη διαμόρφωση τεχνολογικών ροών εργασιών. Με αυτόν τον τρόπο, διαδικασίες που παραδοσιακά απαιτούσαν σημαντική τεχνική εξειδίκευση μετατρέπονται σε μια καθοδηγούμενη εμπειρία διαλόγου, καθιστώντας τα dataspaces πιο προσβάσιμα, γρήγορα και πρακτικά αξιοποιήσιμα από οργανισμούς σε διαφορετικούς τομείς.

Η καινοτομία του DARC έχει ήδη αναγνωριστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς το module  έχει συμπεριληφθεί στο Innovation Radar της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ως καινοτομία  υψηλού δυναμικού χρηματοδοτούμενη από την ΕΕ.

Παράλληλα, η ATC αναπτύσσει το DRM – Data Rights Management module, το οποίο αξιοποιεί τεχνολογία blockchain για την καταγραφή κρίσιμων συμβάντων διαμοίρασης δεδομένων. Μέσω ενός blockchain ledger, το DRM επιτρέπει την ιχνηλασιμότητα και επαληθευσιμότητα ενεργειών όπως προσβάσεις, μεταφορές και εφαρμογή πολιτικών χρήσης. Έτσι, ενισχύεται η εμπιστοσύνη μεταξύ των συμμετεχόντων οργανισμών, καθώς δημιουργείται ένα αξιόπιστο ίχνος ελέγχου για το ποιος μοιράστηκε τι, με ποιον, πότε και υπό ποιους όρους.

Το τρίτο module που αναπτύσσει η ATC είναι το PCR – Policy Creation module, ένα εργαλείο δημιουργίας και σύγκρισης πολιτικών χρήσης δεδομένων. Το PCR επιτρέπει τη σύνταξη τυποποιημένων, μηχανικά αναγνώσιμων πολιτικών βάσει του ανοικτού προτύπου ODRL, διευκολύνοντας τη σύγκριση, αξιολόγηση και διαπραγμάτευση όρων διαμοίρασης δεδομένων μεταξύ διαφορετικών οργανισμών.

Η συμμετοχή της ATC στο DS2 εντάσσεται στη μακρόχρονη ερευνητική και τεχνολογική δραστηριότητα του Innovation Lab της εταιρείας σε πεδία όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, η ανάλυση δεδομένων, το blockchain, η ανάπτυξη διαδικτυακών πλατφορμών και η ολοκλήρωση σύνθετων πληροφοριακών συστημάτων. Μέσα από το DS2, η ATC ενισχύει περαιτέρω τη συμβολή της σε ευρωπαϊκές τεχνολογικές υποδομές που υποστηρίζουν την ασφαλή και αξιόπιστη αξιοποίηση των δεδομένων.

Σχετικά με το DS2

Το DS2 – DataSpace, DataShare 2.0 είναι έργο του προγράμματος Horizon Europe, με συμπληρωματική χρηματοδότηση από το UK Research and Innovation. Στόχος του είναι η ανάπτυξη μιας αρθρωτής εργαλειοθήκης που επιτρέπει σε υφιστάμενα και νέα dataspaces να συνεργάζονται μεταξύ τους με ασφάλεια, διαλειτουργικότητα και σεβασμό στα δικαιώματα των παραγωγών δεδομένων.

Το έργο DS2 απαντά σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της ευρωπαϊκής οικονομίας δεδομένων: πώς οργανισμοί, δημόσιοι φορείς, επιχειρήσεις και ερευνητικοί οργανισμοί μπορούν να μοιράζονται δεδομένα με ασφάλεια, διαφάνεια και έλεγχο, χωρίς να εξαρτώνται από κεντρικές πλατφόρμες ή ενιαίους παρόχους. Τα dataspaces αποτελούν βασικό πυλώνα της ευρωπαϊκής στρατηγικής για τα δεδομένα, καθώς επιτρέπουν την ανταλλαγή πληροφορίας μεταξύ διαφορετικών οικοσυστημάτων, διατηρώντας την κυριότητα και τους όρους χρήσης στα χέρια των παραγωγών δεδομένων.

Το DS2 συντονίζεται από το φινλανδικό ερευνητικό κέντρο VTT και φέρνει μαζί 17 εταίρους από 8 χώρες, με διάρκεια από τον Ιανουάριο του 2024 έως τον Δεκέμβριο του 2026. Η εργαλειοθήκη του έργου δοκιμάζεται σε τέσσερις πιλοτικές εφαρμογές: ευφυή γεωργία στη Θεσσαλία, αστική βιωσιμότητα στο Cluj-Napoca της Ρουμανίας, παρακολούθηση ποιότητας αέρα στη Σλοβενία και έναν διατομεακό πιλότο που συνδέει τις παραπάνω περιπτώσεις.