«Η τέχνη είναι ο ψίθυρος της Ιστορίας, που ακούγεται πάνω από τον αχό της εποχής», γράφει ο Τζούλιαν Μπαρνς στο έξοχο μυθιστόρημά του «Ο αχός της εποχής» (μτφρ.: Θωμάς Σκάσσης, εκδ. Μεταίχμιο), με θέμα τον Ντμίτρι Σοστακόβιτς.