Βήματα προς την κατεύθυνση της φορολογικής διαφάνειας, ειδικά σε ό,τι αφορά στις μεγάλες πολυεθνικές με δραστηριότητα επί ευρωπαϊκού εδάφους, κάνει η Ευρώπη. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την για την αντιμετώπιση της φοροαποφυγής των εταιρειών, η οποία υπολογίζεται ότι κοστίζει στις χώρες της Ε.Ε. €50 δις - €70 δις σε απώλειες φορολογικών εσόδων ετησίως.

Οι πολυεθνικές με έσοδα άνω των €750 εκατ., ετησίως, θα υποχρεούνται να δημοσιεύουν σημαντικές πληροφορίες για τα κέρδη και τους φόρους που καταβάλλουνΗ σχετική πρόταση της Επιτροπής απαιτεί, μεταξύ άλλων, από τις πολυεθνικές εταιρείες, που δραστηριοποιούνται στην Ε.Ε. και έχουν έσοδα άνω των €750 εκατ. ετησίως, να δημοσιεύουν σημαντικές πληροφορίες σχετικά με το πού πραγματοποιούν τα κέρδη τους και πού καταβάλλουν φόρους στην Ε.Ε. ανά χώρα. Οι ίδιοι κανόνες θα ισχύουν και για τις μη ευρωπαϊκές πολυεθνικές εταιρείες, που αναπτύσσουν επιχειρηματική δραστηριότητα στην Ευρώπη. Επιπλέον, οι εταιρείες θα πρέπει να δημοσιεύουν συγκεντρωτικά στοιχεία για το σύνολο των φόρων που καταβάλλουν εκτός Ε.Ε.

Η πρόταση, σύμφωνα με το σκεπτικό της Επιτροπής, είναι ένας αναλογικός τρόπος να αυξηθεί η λογοδοσία των μεγάλων πολυεθνικών σε φορολογικά θέματα χωρίς να μειωθεί η ανταγωνιστικότητα τους. Θα ισχύει για χιλιάδες μεγάλες εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην Ε.Ε., χωρίς να επηρεάσει τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Το ίδιο πλαίσιο προβλέπει, επίσης, αυστηρότερες απαιτήσεις διαφάνειας για τις δραστηριότητες των εταιρειών σε χώρες που δεν τηρούν τα διεθνή πρότυπα χρηστής διακυβέρνησης στον τομέα της φορολογίας. Η Επιτροπή θα βασιστεί στην Εξωτερική Φορολογική Στρατηγική της με στόχο την κατάρτιση, το συντομότερο δυνατό, του πρώτου κοινού ευρωπαϊκού καταλόγου με τις συγκεκριμένες περιοχές φορολογικής δικαιοδοσίας.

Υποχρεώσεις
Η πρόταση, που υπέβαλε χθες η Επιτροπή, θα υποχρεώνει τους πολυεθνικούς ομίλους να δημοσιεύουν κάθε χρόνο έκθεση, η οποία θα δημοσιοποιεί τα κέρδη τους και τους φόρους που οφείλουν και που καταβάλλουν σε κάθε κράτος - μέλος χωριστά. Τα στοιχεία αυτά θα παραμένουν διαθέσιμα για πέντε χρόνια.

Οι πληροφορίες αυτές θα πρέπει να δημοσιοποιούνται για κάθε χώρα της Ε.Ε. στην οποία δραστηριοποιείται μια εταιρεία, καθώς και για τις περιοχές φορολογικής δικαιοδοσίας που δεν συμμορφώνονται με τα πρότυπα της χρηστής φορολογικής διακυβέρνησης (τους λεγόμενους “φορολογικούς παραδείσους”). Θα πρέπει, επίσης, να παρέχονται συγκεντρωτικά στοιχεία για πράξεις σε άλλες περιοχές φορολογικής δικαιοδοσίας στον υπόλοιπο κόσμο.

Η υποχρεωτική αυτή δημοσίευση εκθέσεων ανά χώρα εκτιμάται ότι θα επιτρέπει στους πολίτες να ελέγχουν τη φορολογική συμπεριφορά των πολυεθνικών εταιρειών. Αυτό θα ενθαρρύνει, με τη σειρά του, τις εταιρείες να καταβάλλουν φόρους εκεί όπου πραγματοποιούν κέρδη.

Ιστορικό
Η πρόταση της Επιτροπής συνδέεται στενά με την αναθεώρηση της Οδηγίας για τη διοικητική συνεργασία, που συμφωνήθηκε σε πολιτικό επίπεδο από τα κράτη - μέλη της Ε.Ε. το Μάρτιο του 2016, η οποία απαιτεί από ορισμένες πολυεθνικές εταιρείες την υποβολή εκθέσεων ανά χώρα στις φορολογικές αρχές της Ε.Ε. Η αναθεώρηση αυτή υπεβλήθη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ε.Ε. και η Επιτροπή ελπίζει για την ταχεία έγκριση της στο πλαίσιο της διαδικασίας συναπόφασης. Μόλις εγκριθεί, η νέα οδηγία θα πρέπει να μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο από όλα τα κράτη - μέλη της Ε.Ε., εντός ενός έτους από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της.