Την τεχνολογία, στην υπηρεσία της παραγωγικής αλυσίδας και εν προκειμένω της ιχθυοκαλλιέργειας στην Ε.Ε., θέτει το Κοινοτικό ερευνητικό πρόγραμμα με την επωνυμία AQUAEXCEL, στο οποίο συμμετέχει και η Ελλάδα. Στη βάση του προγράμματος, που χρηματοδοτείται από την Ε.Ε., αναπτύσσονται νέες μέθοδοι και εργαλεία για πιο οικονομική και εφαρμόσιμη έρευνα στον τομέα της ιχθυοκαλλιέργειας, ο οποίος απασχολεί περί τους 80.000 εργαζόμενους. Το AQUAEXCEL παρέχει σε ερευνητές χωρών της Ε.Ε. και συνδεδεμένων χωρών, πρόσβαση σε κορυφαία ερευνητικά κέντρα ιχθυοκαλλιέργειας και πόρους σε όλη την Ευρώπη - όπως εγκαταστάσεις δοκιμών, τράπεζες δεδομένων γονιδιωματικής και συστήματα παραγωγής εικόνας. Προσπαθεί, επίσης, να επιτύχει τη συνεργασία κορυφαίων επιστημόνων από χώρες της Ε.Ε. και άλλες χώρες σε κοινά ερευνητικά προγράμματα - με στόχο την προώθηση της αριστείας στην έρευνα.

Για παράδειγμα, ορισμένα σχέδια του προγράμματος διερεύνησαν τη δυνατότητα αντικατάστασης των ιχθυαλεύρων και των ιχθυελαίων από εναλλακτικά συστατικά, όπως το φουντουκέλαιο, τα έντομα και τα μικροφύκη. Στο πλαίσιο άλλου σχεδίου, οι ερευνητές μελετούν τον τρόπο με τον οποίο τα ψάρια καταναλώνουν θρεπτικές ουσίες. Επιδιώκουν τον καλύτερο έλεγχο του λίπους και της υφής του κρέατος, προκειμένου να βελτιωθεί η ποιότητα.

Το AQUAEXCEL, το οποίο ολοκληρώνεται το Φεβρουάριο του 2015, έλαβε χρηματοδότηση ύψους €9,2 εκατ. από το Έβδομο Πρόγραμμα - Πλαίσιο για την Έρευνα και την Τεχνολογική Ανάπτυξη (2007-2013). Σε αυτό συμμετέχουν 17 εταίροι (ερευνητικά ιδρύματα, πανεπιστήμια και οργανώσεις ιχθυοκαλλιέργειας) από το Βέλγιο, την Τσεχική Δημοκρατία, τη Γαλλία, την Ελλάδα, την Ουγγαρία, την Ιρλανδία, τις Κάτω Χώρες, τη Νορβηγία, την Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Το σκεπτικό του προγράμματος είναι ότι η ευρωπαϊκή έρευνα, στον κλάδο της ιχθυοκαλλιέργειας, αποτελεί βασικό παράγοντα οικονομικής ανάπτυξης παράκτιων και απομακρυσμένων περιοχών, καθώς και έναν τρόπο βελτίωσης της ποιότητας, με παράλληλο σεβασμό των ζώων και του περιβάλλοντος.

Το πρόγραμμα
Στις εργασίες του AQUAEXCEL περιλαμβάνεται η εναρμόνιση και τυποποίηση των ερευνητικών πόρων σε ολόκληρη την Ευρώπη - π.χ. μέσω της ανάπτυξης μοντέλων και πειραματικών μεθόδων, που θα βοηθούν τους επιστήμονες να συντονίζουν την έρευνα τους. Το πρόγραμμα αναπτύσσει και χρησιμοποιεί αυτό που οι επιστήμονες αποκαλούν “ισογονιδιακές σειρές” για το σολομό, τον κυπρίνο, το λαβράκι και την πέστροφα. Αυτές οι γενετικώς πανομοιότυπες ομάδες συγκεκριμένου είδους ψαριών διευκολύνουν τους επιστήμονες να αναπαράγουν τα πειράματά τους. Ισογονιδιακές πέστροφες παρήχθησαν σε μία από τις πειραματικές μονάδες ιχθυοκαλλιέργειας του AQUAEXCEL, που διατηρεί το INRA κοντά στη Βρέστη (Γαλλία). Ερευνητές στο Πανεπιστήμιο του Wageningen στις Κάτω Χώρες χρησιμοποιούν σήμερα τέτοια ισογονιδιακά ψάρια για να μελετήσουν το μεταβολισμό.