Στο 2,2% με 3% τοποθετεί η Ελλάδα τον πήχη των προσδοκιών της από το νέο Πρόγραμμα - Πλαίσιο για την έρευνα και καινοτομία, Horizon 2014-2020, ύψους €80 δις, προσβλέποντας σε συνολική χρηματοδότηση της τάξης των €2 δις. Την ίδια στιγμή, η πολιτική ηγεσία, δια στόματος του Γενικού  Γραμματέα Έρευνας και Τεχνολογίας (ΓΓΕΤ), κ. Χρήστου Βασιλάκου, προαναγγέλλει τη θέσπιση φορολογικών κινήτρων για τους ερευνητές και τους ερευνητικούς φορείς, ενώ υπόσχεται διαδικασίες fast track για τις μεγάλες επενδύσεις στον τομέα της έρευνας.



Όπως τόνισε χθες ο κ. Βασιλάκος, σε συνέντευξη Τύπου στη Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο ημερίδας για την παρουσίαση του Horizon 2020, το νέο νομοσχέδιο για την έρευνα και καινοτομία αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή εντός του Μαρτίου (σ. υπολείπεται η τελική έκθεση του Λογιστηρίου του Κράτους), με στόχο μέχρι το Πάσχα να έχει ψηφιστεί.

Όσον αφορά το τμήμα της χρηματοδότησης από το νέο Κοινοτικό Πρόγραμμα, ο κ. Βασιλάκος σημείωσε: “Στο 7ο Πρόγραμμα Πλαίσιο για την Έρευνα η συμμετοχή της Ελλάδας ήταν 2,2%, που ισοδυναμεί με €950 εκατ. Πιστεύω ότι είναι εφικτός ο στόχος της διατήρησης αυτού του ποσοστό, πράγμα που σημαίνει ότι -βάσει του συνολικού προϋπολογισμού του HORIZON (σ. περίπου €80 δις), που είναι μεγαλύτερος από εκείνον του 7ου Προγράμματος Πλαισίου - θα μπορούσαμε να λάβουμε πάνω από €1,6 δις. Είμαι όμως περισσότερο φιλόδοξος και θεωρώ ότι με τα κίνητρα που θα δώσει η πολιτεία, τη συμμετοχή μας θα την αυξήσουμε. Στόχος μας είναι να φτάσουμε στο 3%” , σημείωσε ο κ.Βασιλάκος.

Fast track για μεγάλες επενδύσεις
Σύμφωνα με όσα έκανε γνωστά χθες η ΓΓΕΤ, το νέο νομοθετικό πλαίσιο - μεταξύ άλλων - προβλέπει διαδικασίες fast track για επενδύσεις έρευνας και τεχνολογίας άνω του €1 εκατ. και απαλλαγή των νέων ερευνητών που θα προσλαμβάνονται από τον ΦΠΑ. Στο σχεδιασμό της ΓΓΕΤ και το νόμο υπάρχει ακόμη πρόβλεψη για παρακολούθηση και αξιολόγηση όλων των ερευνητικών υποδομών, ώστε να υπάρχει πλήρης διαφάνεια στη διαχείριση εθνικών και Κοινοτικών κονδυλίων, καθώς έλεγχοι θα γίνονται για πρώτη φορά σε όλες τις βαθμίδες ερευνητών, αλλά και στη ΓΓΕΤ ανά τριετία. Παράλληλα, στα νέα προγράμματα, που ξεκινούν τον Ιούνιο του 2014, οι έλεγχοι θα γίνονται πλέον από ορκωτούς ελεγκτές.

Στο μεταξύ, σε εξέλιξη βρίσκεται η διαδικασία αξιολόγησης όλων των ερευνητικών κέντρων της χώρας, με στόχο τον εξορθολογισμό της λειτουργίας τους, μέσω και των συγχωνεύσεων. Περαιτέρω, η ΓΓΕΤ προωθεί τη δημιουργία Κέντρων Αριστείας, που θα προκύψουν μέσα από συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, με στόχο την ενεργοποίηση όλων των ερευνητικών δυνάμεων ανά περιφέρεια.

Ιδιωτικός τομέας
Όσον αφορά τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στο όλο εγχείρημα, η ΓΓΕΤ εμφανίζεται αισιόδοξη, σημειώνοντας ότι ήδη υπάρχουν ενθαρρυντικές ενδείξεις, καθώς η συμμετοχή των επιχειρήσεων στις δαπάνες έρευνας και καινοτομίας από 0,16% των συνολικών το 2007 αυξήθηκε στο 0,23% το 2011, δηλαδή υπήρξε αύξηση άνω του 30%, ενώ το 2012 διευρύνθηκε περαιτέρω.

Στο μεταξύ, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε το στέλεχος της Εκτελεστικής Υπηρεσίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (ERC), κ. Θεόδωρος Παπάζογλου, η Ελλάδα ανήκει σε μια ομάδα κρατών - μελών, των οποίων οι επιδόσεις στην προσέλκυση επιτυχημένων ερευνητών με χρηματοδοτήσεις από το ERC, την περίοδο 2007 - 2013, δεν ξεπερνά το 3% (έναντι 23% για την Ελβετία και 17% για το Ισραήλ).

Πάντως, οι επιστημονικές δημοσιεύσεις των Ελλήνων ερευνητών βρίσκονται στο 10% εκείνων, που συγκεντρώνουν τις περισσότερες αναφορές διεθνώς (most cited), ενώ οι Έλληνες ερευνητές βρίσκονται στις πρώτες δώδεκα θέσεις όσον αφορά τις εγκεκριμένες προτάσεις, που πέτυχαν χρηματοδοτήσεις από το ERC (οι μισοί εξ αυτών εδρεύουν στην Ελλάδα και οι υπόλοιποι στο εξωτερικό).

Νατάσα Φραγκούλη