Ένα βήμα πιο κοντά στο στόχο για μια πραγματικά ενιαία ψηφιακή αγορά έρχεται η Ευρωπαϊκή Ένωση με την εφαρμογή, από τον Ιανουάριο 2016, του Κανονισμού για την ηλεκτρονική επίλυση των καταναλωτικών διαφορών. Ο σχετικός Κανονισμός (524/2013) προβλέπει τη δημιουργία μιας κοινής ευρωπαϊκής πλατφόρμας, που θα λειτουργεί ως ενιαίο σημείο εξυπηρέτησης για καταναλωτές και εμπόρους, εντός Ε.Ε., οι οποίοι επιθυμούν εξωδικαστική επίλυση διαφορών από ηλεκτρονικές συμβάσεις πώλησης ή παροχής υπηρεσιών. Η πλατφόρμα θα είναι άμεσα προσπελάσιμη από καταναλωτές και εμπόρους και θα παραπέμπει αυτόματα τις καταγγελίες τους προς τους φορείς εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών, που υπάρχουν, ήδη, σε κάθε κράτος - μέλος και κυρίως, προς τα Ευρωπαϊκά Κέντρα Καταναλωτή, αφού πρώτα ελέγξει την πληρότητα των συνυποβαλλόμενων δικαιολογητικών.

Η e-επίλυση καταναλωτικών διαφορών θα επιτευχθεί μέσω της δημιουργίας κοινής ευρωπαϊκής πλατφόρμαςΗ χρήση της πλατφόρμας θα είναι δωρεάν και οι καταναλωτές και οι έμποροι θα μπορούν να υποβάλουν καταγγελίες με ηλεκτρονικό έντυπο, το οποίο θα είναι διαθέσιμο στον ιστότοπο της πλατφόρμας σε όλες τις επίσημες γλώσσες της Ε.Ε.

Ο Κανονισμός 524/2013 για την ηλεκτρονική επίλυση καταναλωτικών διαφορών είναι συμπληρωματικός προς την Οδηγία 2013/11/ΕΕ σχετικά με την εξωδικαστική επίλυση των καταναλωτικών διαφορών. Για την Οδηγία 2013/11/ΕΕ σχετικά με την εναλλακτική επίλυση καταναλωτικών διαφορών, υπάρχει προθεσμία ενσωμάτωσης στην εθνική έννομη τάξη μέχρι την 9 Ιουλίου 2015, ενώ ο Κανονισμός 524/2013 για την ηλεκτρονική επίλυση καταναλωτικών διαφορών θα εφαρμόζεται από τις 9 Ιανουαρίου 2016.

Επισημαίνεται ότι και οι δύο διαδικασίες δεν στερούν τους καταναλωτές και τους προμηθευτές από το δικαίωμα προσφυγής στα δικαστήρια, επιτρέπουν, όμως, την ουσιαστική ελάφρυνση των δικαστηρίων, αφού οι περισσότερες υποθέσεις επιλύονται εξωδικαστικά.

Η θέση της Ελλάδας
Η ενσωμάτωση της Οδηγίας και του Κανονισμού στις εθνικές έννομες τάξεις βρέθηκε στο επίκεντρο της Συνόδου Δικτύου Ευρωπαϊκών Κέντρων Καταναλωτή - μέλος του οποίου είναι το Ευρωπαϊκό Κέντρο Καταναλωτή Ελλάδος (ΕΚΚ) - που συνεδρίασε στη Ρίγα της Λετονίας.

Σύμφωνα με όσα επεσήμανε η διευθύντρια του ΕΚΚ Ελλάδας, Αναπληρώτρια Συνήγορος Καταναλωτή, κυρία Αθηνά Κοντογιάννη, η Ελλάδα είναι από τις πρώτες χώρες που διαθέτουν, εδώ και 10 χρόνια, όργανο εξωδικαστικής επίλυσης καταναλωτικών διαφορών, την Ανεξάρτητη Αρχή “Συνήγορος του Καταναλωτή”. Μάλιστα, από το 2010 καλύπτεται από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Καταναλωτή και η επίλυση των διασυνοριακών καταναλωτικών διαφορών εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης και επιπλέον της Ισλανδίας και της Νορβηγίας.

Η Ε.Ε. αποδίδει μεγάλη σημασία στην ταχεία και ουσιαστική εφαρμογή του ως άνω θεσμικού πλαισίου, στο πλαίσιο της Στρατηγικής της Ε.Ε. για τη δημιουργία ενιαίας ψηφιακής αγοράς και της εξάλειψης των γεωγραφικών ή άλλων περιορισμών. Και αυτό γιατί, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάσθηκαν, κατά τη Σύνοδο, σήμερα το 85% των Ευρωπαίων καταναλωτών αποφεύγει τις διασυνοριακές συναλλαγές κυρίως online, διότι δεν γνωρίζει, σε περίπτωση που προκύψει καταναλωτική διαφορά από αυτές, αν υπάρχουν τρόποι ταχείας, φθηνής και αξιόπιστης επίλυσης τους από ποιοτικούς φορείς. Επίσης, μόλις το 7% των μικρομεσαίων επιχειρήσεων πωλούν διασυνοριακά τα προϊόντα τους.