Τον δρόμο για την ανάπτυξη της επόμενης γενιάς ψηφιακών τεχνολογιών στην Ευρώπη, ανοίγει η Ευρωπαϊκή Ένωση, εξασφαλίζοντας χρηματοδότηση της πληροφορικής υψηλών επιδόσεων. Η Ευρώπη προχωρά ένα βήμα περαιτέρω στην υλοποίηση αυτού του στόχου, μετά από τη συμφωνία του Συμβουλίου της Ένωσης επί του προτεινόμενου Κανονισμού, σχετικά με τη σύσταση κοινής επιχείρησης για την ευρωπαϊκή υπολογιστική υψηλών επιδόσεων.

Εξασφάλιση χρηματοδότησης της πληροφορικής υψηλών επιδόσεων από την Ε.Ε. με τη συμφωνία του ΣυμβουλίουΤο σχέδιο Κανονισμού, για την αντικατάσταση του υφιστάμενου κανονισμού, ευθυγραμμίστηκε με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της Ε.Ε. για την περίοδο 2021-2027. Με αυτόν τον τρόπο, δίνεται η δυνατότητα στην κοινή επιχείρηση να χρησιμοποιήσει πόρους από προγράμματα της Ε.Ε., όπως το “Ορίζων Ευρώπη”, το “Ψηφιακή Ευρώπη” και τον μηχανισμό “Συνδέοντας την Ευρώπη”. Επιπλέον, λαμβάνει υπόψη πρόσφατες τεχνολογικές εξελίξεις, όπως η κβαντική υπολογιστική.

Η κοινή επιχείρηση για την ευρωπαϊκή υπολογιστική υψηλών επιδόσεων (EuroHPC) έχει ως στόχο να αναπτύξει, να θέσει σε λειτουργία, να επεκτείνει και να διατηρήσει στην Ένωση ένα παγκοσμίως κορυφαίο οικοσύστημα ομοσπονδιοποιημένων, ασφαλών και υπερσυνδεδεμένων υποδομών υπερυπολογιστικής, κβαντικής υπολογιστικής, υπηρεσιών και δεδομένων. Το σχέδιο κανονισμού δίνει τη δυνατότητα να συνεχιστούν οι εργασίες της υφιστάμενης κοινής επιχείρησης EuroHPC, η οποία συστάθηκε τον Οκτώβριο του 2018 και συγκεντρώνει πόρους από την Ε.Ε., 32 χώρες και δύο ιδιωτικά μέλη. Τα ιδιωτικά μέλη είναι η ένωση “Ευρωπαϊκή τεχνολογική πλατφόρμα στον τομέα της υπολογιστικής υψηλών επιδόσεων” (European Technology Platform for HPC) και την Ένωση για την αξιοποίηση των μεγάλων δεδομένων (Big Data Value Association).

Κβαντική υπολογιστική

Η υπολογιστική υψηλών επιδόσεων (HPC) αναφέρεται σε υπολογιστικά συστήματα (“υπερυπολογιστές”) με εξαιρετικά υψηλή υπολογιστική ισχύ, που μπορούν να επιλύουν εξαιρετικά περίπλοκα και απαιτητικά προβλήματα. Δίνει τη δυνατότητα σε βασικές τεχνολογίες, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η ανάλυση δεδομένων και η κυβερνοασφάλεια να αξιοποιούν το τεράστιο δυναμικό της οικονομίας των μαζικών δεδομένων.

Οι υπερυπολογιστές και η κβαντική υπολογιστική αξιοποιούν τεχνολογίες, όπως η τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ), η ανάλυση δεδομένων και η κυβερνοασφάλεια. Προσφέρουν δε εφαρμογές, που θα οδηγήσουν σε πρωτοποριακές ανακαλύψεις σε βασικούς τομείς, όπως η υγεία και η κλιματική αλλαγή. Αποτελούν, έτσι, καθοριστικό παράγοντα για τη μετάβαση σε μια ψηφιακή οικονομία.

Σχέδιο Κανονισμού

Οι κύριες αλλαγές, που επιφέρει το Συμβούλιο, σε σχέση με την πρόταση της Επιτροπής είναι οι εξής:

- Η ευθυγράμμιση με την αρχή της “αντιστοίχισης” του κανονισμού για το πρόγραμμα “Ορίζων Ευρώπη” καθίσταται σαφέστερη και ενισχύεται περαιτέρω, προκειμένου να παρέχεται νομική σαφήνεια και προβλεψιμότητα, όσον αφορά τις αντίστοιχες χρηματοδοτικές συνεισφορές της Ε.Ε. και των συμμετεχόντων κρατών.

- Το κείμενο του Συμβουλίου προβλέπει τη δυνατότητα χρηματοδότησης της αναβάθμισης υφιστάμενων υπερυπολογιστών, των οποίων έχει την πλήρη κυριότητα ή τη συγκυριότητα η κοινή επιχείρηση. Η αύξηση του χρόνου ζωής αυτών των υπερυπολογιστών αποτελεί έναν οικονομικά αποδοτικό τρόπο για να εξασφαλιστεί η ικανοποιητική απόδοση της επένδυσης. Η συνεισφορά της Ε.Ε. στις αναβαθμίσεις αυτές έχει ανώτατο όριο, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ευρύτερη δυνατή γεωγραφική κατανομή των υπερυπολογιστών.

- Σε συμμόρφωση με τον κανονισμό για το πρόγραμμα “Ορίζων Ευρώπη”, θεσπίζεται μηχανισμός συντονισμού για την κεντρική διαχείριση των χρηματοδοτικών συνεισφορών, ο οποίος οδηγεί σε περαιτέρω απλούστευση για τους δικαιούχους: Τα συμμετέχοντα κράτη θα προσπαθήσουν να συγχρονίσουν το χρονοδιάγραμμα πληρωμών, την υποβολή εκθέσεων και τους λογιστικούς ελέγχους, προκειμένου να μειωθεί η διοικητική επιβάρυνση για τους δικαιούχους.