Ρόλο περιφερειακού κόμβου Data Centers στη Νοτιοανατολική Ευρώπη διεκδικεί η Ελλάδα. Η αγορά των Data Centers στη Νοτιοανατολική Ευρώπη διαμορφώνει μια δυναμική που φτάνει έως τα 5 GW υπολογιστικής ισχύος τα επόμενα χρόνια, ενώ η παγκόσμια ζήτηση αναμένεται να εκτιναχθεί από 18 GW σήμερα σε 58 GW έως το 2034.

Επενδυτικό ενδιαφέρον άνω του 1 GW, περισσότερα από 35 αιτήματα σύνδεσης και επενδύσεις που μπορούν να ξεπεράσουν τα €10 δισ.

Μέσα σε αυτό το ταχέως αναπτυσσόμενο περιβάλλον, η Ελλάδα εμφανίζεται έτοιμη να διεκδικήσει σημαντικό ρόλο. Ήδη, το επενδυτικό ενδιαφέρον για την ανάπτυξη νέων Data Centers στη χώρα ξεπερνά το 1 GW - δηλαδή πάνω από είκοσι φορές τη σημερινή εγκατεστημένη ισχύ - ενώ περισσότερα από 35 αιτήματα σύνδεσης έχουν υποβληθεί στο ηλεκτρικό σύστημα, με περίπου το 35% να έχει ήδη λάβει όρους σύνδεσης.

Η δυναμική αυτή καταγράφεται στη μελέτη χωροθέτησης Data Centers, που παρουσίασε το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης σε συνεργασία με τα Υπουργεία Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Η μελέτη, που εκπονήθηκε από την PwC και παρουσιάστηκε στο Ωδείο Αθηνών παρουσία των υπουργών Δημήτρη Παπαστεργίου και Τάκη Θεοδωρικάκου, επιχειρεί να χαρτογραφήσει τις δυνατότητες της χώρας για την ανάπτυξη ψηφιακών υποδομών μεγάλης κλίμακας.

Βασικός στόχος είναι να αποφευχθεί η άναρχη ανάπτυξη εγκαταστάσεων και να αξιοποιηθούν με ορθολογικό τρόπο τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας, με έμφαση στη βιωσιμότητα και τον περιορισμό του ενεργειακού αποτυπώματος.

Σύμφωνα με τη μελέτη, η Ελλάδα διαθέτει μια σειρά από χαρακτηριστικά, που μπορούν να την καταστήσουν ελκυστικό προορισμό για επενδύσεις στον κλάδο. Η γεωγραφική της θέση στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων, η ενισχυμένη διεθνής συνδεσιμότητα και η πρόσβαση στις αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου δημιουργούν τις προϋποθέσεις για τη δημιουργία ενός περιφερειακού κόμβου διακίνησης ψηφιακών υπηρεσιών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, η περιφερειακή αγορά Data Centers στη Νοτιοανατολική Ευρώπη μπορεί να φτάσει έως τα 5 GW ισχύος τα επόμενα χρόνια, κυρίως λόγω ζήτησης, που προέρχεται από την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, αλλά και τη Μέση Ανατολή. Η Ελλάδα βρίσκεται σε ευνοϊκή θέση για να απορροφήσει σημαντικό μέρος αυτής της ζήτησης, αξιοποιώντας τις τηλεπικοινωνιακές υποδομές και τη διασύνδεσή της με διεθνή δίκτυα.

Επενδυτικό ενδιαφέρον για Data centers

Το επενδυτικό ενδιαφέρον, που έχει ήδη καταγραφεί, αποτυπώνει τη δυναμική του κλάδου. Πέρα από την Αττική, όπου συγκεντρώνεται το μεγαλύτερο μέρος των αιτημάτων, επενδυτικές πρωτοβουλίες εντοπίζονται και σε άλλες περιοχές της χώρας, όπως η Θεσσαλονίκη, η Δυτική Μακεδονία, η Βοιωτία, η Κόρινθος, η Μεγαλόπολη και η Κρήτη. Οι επενδύσεις προέρχονται από hyperscalers, παρόχους Data Centers, δημόσιους φορείς, ενεργειακές εταιρείες, αλλά και επενδυτές υποδομών.

Η ανάπτυξη των Data Centers, ωστόσο, προϋποθέτει προσεκτικό σχεδιασμό. Η μελέτη επισημαίνει ότι υπάρχει σημαντική γεωγραφική ανισοκατανομή μεταξύ των περιοχών υψηλής ζήτησης - κυρίως της Αττικής - και περιοχών, όπου υπάρχει μεγαλύτερη διαθεσιμότητα ηλεκτρικής ισχύος για τη σύνδεση νέων εγκαταστάσεων.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα, η συνολική δυναμικότητα του ηλεκτρικού συστήματος της χώρας εκτιμάται ότι θα φτάσει περίπου τα 1,9 GW το 2025 και αναμένεται να αυξηθεί στα 2,9 GW έως το 2034. Η ενεργειακή επάρκεια αποτελεί, συνεπώς, κρίσιμο παράγοντα για τη βιώσιμη ανάπτυξη του κλάδου.

Όπως δείχνει η έρευνα, τα βασικά κριτήρια, που εξετάζουν οι επενδυτές για τη χωροθέτηση Data Centers, περιλαμβάνουν την τηλεπικοινωνιακή συνδεσιμότητα, τη διαθεσιμότητα εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού, τα οικονομικά και αδειοδοτικά κίνητρα, αλλά και την εγγύτητα σε μεγάλα αστικά και επιχειρηματικά κέντρα με εύκολη πρόσβαση.

Η παγκόσμια αγορά

Η παγκόσμια αγορά των Data Centers βρίσκεται σε φάση εκρηκτικής ανάπτυξης. Η συνολική εγκατεστημένη ισχύς των υποδομών αυτών εκτιμάται ότι θα τριπλασιαστεί έως το 2034, φτάνοντας από τα 18 GW στα 58 GW. Η αύξηση αυτή συνδέεται άμεσα με την εκρηκτική ανάπτυξη εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, την εξάπλωση των υπηρεσιών cloud, την ανάπτυξη των δικτύων 5G και τη συνεχή αύξηση της κατανάλωσης ψηφιακού περιεχομένου υψηλής ανάλυσης μέσω streaming.

Παράλληλα, οι βασικοί ευρωπαϊκοί κόμβοι Data Centers έχουν ήδη φτάσει σε επίπεδα πληρότητας, που ξεπερνούν το 90%. Τα ενεργειακά δίκτυα σε πολλές χώρες της Ευρώπης αντιμετωπίζουν περιορισμούς, ενώ οι διαδικασίες αδειοδότησης συχνά καθυστερούν, γεγονός που οδηγεί τους επενδυτές να αναζητούν νέες γεωγραφικές περιοχές ανάπτυξης. Η Νοτιοανατολική Ευρώπη αναδεικνύεται, έτσι, σε νέα αγορά ενδιαφέροντος για τις ψηφιακές υποδομές.

Επενδύσεις €10 δισ.

Η ανάπτυξη των νέων υποδομών μπορεί να δημιουργήσει σημαντικά οικονομικά οφέλη για την ελληνική οικονομία. Σύμφωνα με τη μελέτη, οι επενδύσεις στον κλάδο των Data Centers μπορούν να ξεπεράσουν τα €10 δισ., ενώ εκτιμάται ότι θα δημιουργηθούν περίπου 1.000 νέες θέσεις εργασίας στη φάση κατασκευής και λειτουργίας των εγκαταστάσεων. Παράλληλα, η ανάπτυξη του κλάδου ενισχύει το ψηφιακό οικοσύστημα της χώρας και δημιουργεί νέες δυνατότητες για την προσέλκυση διεθνών τεχνολογικών επενδύσεων.

Η μελέτη καταλήγει ότι, με τον κατάλληλο σχεδιασμό πολιτικών και υποδομών, η Ελλάδα μπορεί να ενισχύσει σημαντικά τη θέση της στον παγκόσμιο ψηφιακό χάρτη. Η ανάπτυξη Data Centers δεν αποτελεί μόνο επενδυτική ευκαιρία, αλλά και στρατηγικό βήμα για τη μετατροπή της χώρας σε περιφερειακό κόμβο ψηφιακών υπηρεσιών στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.