Σε βασικό παράγοντα επιχειρηματικής ανθεκτικότητας για τη βιομηχανία μετατρέπεται σταδιακά η ενεργειακή αποδοτικότητα, καθώς οι επιχειρήσεις προσπαθούν να ελέγξουν το ενεργειακό κόστος και να προστατεύσουν την κερδοφορία τους μέσα σε ένα περιβάλλον διαρκούς μεταβλητότητας. Παρ’ ότι οι περισσότερες εταιρείες επενδύουν πλέον συστηματικά σε λύσεις εξοικονόμησης ενέργειας, τα αποτελέσματα παραμένουν άνισα.

Στο επίκεντρο η αξιοποίηση δεδομένων, δεξιοτήτων και ψηφιακών συστημάτων που μπορούν να ελέγξουν το ενεργειακό κόστος

Στο επίκεντρο της νέας προσπάθειας βρίσκονται τα ψηφιακά εργαλεία διαχείρισης ενέργειας, τα οποία επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να καταγράφουν, να αναλύουν και να ελέγχουν σε πραγματικό χρόνο την κατανάλωση ενέργειας και το σχετικό κόστος. Σύμφωνα με νέα διεθνή έρευνα της ABB σε συνεργασία με τη Sapio Research, στην οποία συμμετείχαν 2.700 ανώτερα στελέχη από 15 χώρες και 15 κλάδους της οικονομίας, οι εταιρείες εντείνουν σήμερα τις επενδύσεις σε ψηφιακά εργαλεία διαχείρισης ενέργειας.

Η έρευνα δείχνει ότι η ψηφιακή ετοιμότητα έχει φτάσει, πλέον, το 67% παγκοσμίως, γεγονός που σημαίνει ότι περίπου δύο στις τρεις επιχειρήσεις χρησιμοποιούν ήδη ή είναι έτοιμες να υιοθετήσουν ψηφιακές λύσεις, που επιτρέπουν την παρακολούθηση και βελτιστοποίηση της ενεργειακής κατανάλωσης. Τα συστήματα αυτά παρέχουν δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, διευκολύνουν την ανάλυση του ενεργειακού αποτυπώματος των εγκαταστάσεων και βοηθούν τις διοικήσεις να λαμβάνουν αποφάσεις βασισμένες σε μετρήσιμα στοιχεία.

Ωστόσο, η αξιοποίηση των ψηφιακών εργαλείων δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε πλήρως εδραιωμένη πρακτική. Παρ’ ότι το 81% των στελεχών συμφωνεί ότι το συνολικό κόστος ιδιοκτησίας πρέπει να καθοδηγεί τις επενδύσεις στην ενεργειακή αποδοτικότητα, μόνο το 37% εφαρμόζει συστηματικά αυτήν την προσέγγιση κατά τη λήψη αποφάσεων. Η απόκλιση αυτή αποκαλύπτει ένα σημαντικό κενό μεταξύ στρατηγικής κατανόησης και πρακτικής εφαρμογής.

Επενδύσεις στην ενεργειακή αποδοτικότητα

Σύμφωνα με την έρευνα, το 63% των βιομηχανικών ηγετών δηλώνει ότι έχει ήδη επενδύσει στην ενεργειακή αποδοτικότητα, ενώ ένα επιπλέον 29% σχεδιάζει να πραγματοποιήσει αντίστοιχες επενδύσεις μέσα στους επόμενους 12 μήνες.

Παρά τη σημαντική κινητοποίηση κεφαλαίων, οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται να πετύχουν σταθερά αποτελέσματα, καθώς η εφαρμογή των λύσεων συχνά παραμένει αποσπασματική. Η πίεση, που ασκεί η ενέργεια στις οικονομικές επιδόσεις των επιχειρήσεων, παραμένει ιδιαίτερα έντονη.

Η ενέργεια αντιπροσωπεύει, κατά μέσο όρο, περίπου το ένα τέταρτο του συνολικού λειτουργικού κόστους της βιομηχανίας, γεγονός που την καθιστά κρίσιμο παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα. Σχεδόν έξι στις δέκα επιχειρήσεις δηλώνουν ότι η αύξηση του κόστους ενέργειας εξακολουθεί να απειλεί την κερδοφορία τους, ακόμη και σε μια περίοδο όπου οι αγορές χονδρικής εμφανίζουν σχετική ηρεμία.

Τα στελέχη των επιχειρήσεων επισημαίνουν ότι η πρόκληση δεν αφορά πλέον τόσο την εξεύρεση χρηματοδότησης ή την πρόθεση για επενδύσεις, όσο τη διαχείριση της συνεχούς μεταβλητότητας των τιμών και της διαρθρωτικής έκθεσης στο ενεργειακό κόστος. Όπως εξηγεί η ABB, η ενεργειακή αποδοτικότητα έχει εξελιχθεί σε θεμέλιο για τη συνέχιση της επιχειρηματικής δραστηριότητας, τη συμμόρφωση και τη δημιουργία μακροχρόνιας αξίας.

Ο ρόλος των data

Την ίδια στιγμή, τα εμπόδια στην ενεργειακή αποδοτικότητα μεταβάλλονται. Ενώ το 2022 το κόστος αποτελούσε τον βασικό φραγμό για την υλοποίηση ενεργειακών επενδύσεων, σήμερα το βάρος μετατοπίζεται σε άλλους παράγοντες. Η έλλειψη αξιοποιήσιμων δεδομένων, τα κενά δεξιοτήτων και η περιορισμένη συνεργασία μεταξύ διαφορετικών τμημάτων των επιχειρήσεων αναδεικνύονται πλέον σε βασικές προκλήσεις.

Η ευθύνη για την ενεργειακή αποδοτικότητα παραμένει συχνά διασπασμένη μεταξύ διοίκησης, λειτουργικών τμημάτων, βιωσιμότητας, συντήρησης και οικονομικών υπηρεσιών, χωρίς σαφή κεντρικό συντονισμό.