Με μια ισχυρή δήλωση πρόθεσης για το πώς η ευρωπαϊκή επιστήμη περνά από το εργαστήριο στην πράξη, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας (European Research Council – ERC) ανακοίνωσε τα αποτελέσματα του τελευταίου γύρου των «Proof of Concept Grants» για το 2025. Συνολικά, 136 ερευνητές θα λάβουν από €150.000 ο καθένας, προκειμένου να διερευνήσουν πώς τα επιστημονικά τους ευρήματα μπορούν να εξελιχθούν σε πρακτικές εφαρμογές ή σε πρώιμη εμπορική αξιοποίηση.

300 νέα «Proof of Concept Grants» ενέκρινε το 2025 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας, €45 εκατ. επένδυση για να γίνει η επιστημονική αριστεία πράξη

Με τις νέες αυτές χρηματοδοτήσεις, ο συνολικός αριθμός των «Proof of Concept Grants» για το 2025 ανέρχεται σε 300, με συνολικό προϋπολογισμό €45 εκατ., στο πλαίσιο του Horizon Europe. Η κλίμακα των αριθμών αποτυπώνει τη στρατηγική στόχευση: από τις 879 προτάσεις που αξιολογήθηκαν σε δύο γύρους μέσα στο 2025, επιλέχθηκαν 300 έργα, τα οποία θα υλοποιηθούν σε 23 κράτη-μέλη της ΕΕ και συνδεδεμένες χώρες.

Πρόκειται για μια συντονισμένη προσπάθεια να γεφυρωθεί το χάσμα ανάμεσα στη θεμελιώδη έρευνα και την πραγματική οικονομία, χωρίς να αλλοιωθεί ο πυρήνας της επιστημονικής ελευθερίας που χαρακτηρίζει το ERC.

Όπως σημείωσε η Ευρωπαία Επίτροπος για τις Startups, την Έρευνα και την Καινοτομία, Ekaterina Zaharieva, τα αποτελέσματα της έρευνας που χρηματοδοτείται από το ERC «είναι συχνά κάτι πολύ περισσότερο από ακαδημαϊκές ανακαλύψεις». Αποτελούν, όπως τόνισε, το θεμέλιο για μελλοντικά οικοσυστήματα καινοτομίας στην Ευρώπη, τροφοδοτώντας νέες τεχνολογίες, επιχειρήσεις και λύσεις με κοινωνικό αντίκτυπο.

Η φιλοσοφία αυτή συμπυκνώνεται και στη δήλωση της Προέδρου του ERC, καθηγήτριας Maria Leptin. Όπως επισημαίνει, το ERC δεν ζητά από τους ερευνητές να ξεκινούν με έτοιμες λύσεις ή άμεσες εφαρμογές. Αντίθετα, ενθαρρύνει την εξερεύνηση των ορίων της γνώσης, καθοδηγούμενη από την επιστημονική περιέργεια.

Τι είναι τα Proof of Concept Grants

Τα Proof of Concept Grants λειτουργούν ως το επόμενο βήμα: επιτρέπουν στους ίδιους αυτούς ερευνητές να εξετάσουν τη δυναμική εμπορικής ή κοινωνικής αξιοποίησης των ανακαλύψεών τους και να θέσουν τα θεμέλια για μελλοντικές τεχνολογικές και κοινωνικές καινοτομίες.

Το εύρος των έργων, που χρηματοδοτούνται το 2025, αποτυπώνει ανάγλυφα αυτήν τη μετάβαση. Ανάμεσα στα παραδείγματα περιλαμβάνονται η χρήση δορυφορικών εικόνων και τεχνητής νοημοσύνης για την αποτίμηση ζημιών από πολεμικές συγκρούσεις, αλλά και νέες τεχνικές υπερήχων που επιτρέπουν στους γιατρούς να απεικονίζουν σε πραγματικό χρόνο τα μικρότερα αιμοφόρα αγγεία σε ολόκληρο ανθρώπινο νεφρό.

Παράλληλα, χρηματοδοτούνται έργα για οικονομικά προσιτές λύσεις αντισεισμικής προστασίας κτιρίων σε ευάλωτες περιοχές, για αναγεννητικές θεραπείες εμπνευσμένες από τη βιολογία του τυφλοπόντικα με στόχο την επιδιόρθωση καρδιακών βλαβών, καθώς και για νέες μεθόδους μείωσης της τριβής και της φθοράς σε μηχανές μέσω προστατευτικών ανθρακικών στρωμάτων, που δημιουργούνται κατά τη φυσιολογική χρήση.

Ποιες χώρες πρωταγωνιστούν

Σε γεωγραφικό επίπεδο, η κατανομή των έργων δείχνει τις χώρες με τη μεγαλύτερη απορρόφηση: η Γερμανία συγκεντρώνει 51 επιχορηγήσεις, ακολουθούμενη από την Ισπανία με 42, την Ιταλία με 33 και το Ηνωμένο Βασίλειο με 31. Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν τόσο τη δυναμική των ερευνητικών οικοσυστημάτων, όσο και τον ανταγωνισμό για την αξιοποίηση της επιστημονικής υπεροχής.

Όπως σημειώνει το Συμβούλιο, τα «Proof of Concept Grants» δεν αποτελούν απλώς μια συμπληρωματική γραμμή χρηματοδότησης. Συνιστούν έναν κρίσιμο μηχανισμό, με τον οποίο η Ευρώπη επιχειρεί να μετατρέψει την πρωτοποριακή έρευνα σε απτά εργαλεία για την οικονομία και την κοινωνία.