Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά σε μια στοχευμένη θεσμική παρέμβαση με σαφές γεωπολιτικό και τεχνολογικό αποτύπωμα. Με την επίσημη υιοθέτηση της τροποποίησης του κανονισμού του EuroHPC Joint Undertaking, η ΕΕ επιχειρεί να θωρακίσει τη στρατηγική της αυτονομία και να ενισχύσει την παγκόσμια ανταγωνιστικότητά της στους τομείς της υπερυπολογιστικής ισχύος, της τεχνητής νοημοσύνης και των κβαντικών τεχνολογιών. Η τροποποίηση τέθηκε σε ισχύ στις 20 Ιανουαρίου και σηματοδοτεί μια ποιοτική αναβάθμιση του ευρωπαϊκού ψηφιακού οράματος.

Τροποποίηση του κανονισμού EuroHPC για ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ σε AI και κβαντικές τεχνολογίες

Ο αναθεωρημένος κανονισμός διευρύνει ουσιαστικά την εντολή του EuroHPC JU, επιτρέποντας του να υποστηρίζει όχι μόνο την ανάπτυξη, αλλά και την ανάπτυξη και λειτουργία υποδομών επόμενης γενιάς. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι AI Gigafactories και οι κβαντικές τεχνολογίες, τομείς που θεωρούνται κρίσιμοι για την τεχνολογική κυριαρχία της Ένωσης. Πρόκειται για μια μετατόπιση από τον ρόλο του χρηματοδότη προς έναν πιο ενεργό ρόλο υλοποίησης και συντονισμού. 

Κομβικό στοιχείο της τροποποίησης αποτελεί η επιτάχυνση της ανάπτυξης των AI Gigafactories. Το νέο θεσμικό πλαίσιο παρέχει τη νομική και επιχειρησιακή βάση για τη δημιουργία μεγάλων υπολογιστικών και δεδομενικών υποδομών σε ολόκληρη την Ένωση. Οι εγκαταστάσεις αυτές έχουν σχεδιαστεί για να υποστηρίζουν την εκπαίδευση και την αξιοποίηση προηγμένων μεγάλων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης, συμπεριλαμβανομένων foundation και generative AI συστημάτων.

Πρόσκληση για τα AI Gigafactories

Η επίσημη πρόσκληση για τη δημιουργία των AI Gigafactories προγραμματίζεται για το 1ο τρίμηνο του 2026. Η στόχευση είναι σαφής: παροχή πρόσβασης σε υπολογιστικούς πόρους παγκόσμιας κλάσης σε Ευρωπαίους ερευνητές, startups, επιχειρήσεις και δημόσιες αρχές.

Παράλληλα, διασφαλίζεται ότι η ανάπτυξη και χρήση των συστημάτων αυτών θα συμμορφώνεται με τις ευρωπαϊκές αξίες, τα πρότυπα προστασίας δεδομένων και τα πλαίσια διακυβέρνησης της τεχνητής νοημοσύνης. Η προσέγγιση αυτή επιχειρεί να συνδυάσει την τεχνολογική επιτάχυνση με τη θεσμική αξιοπιστία. 

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ενίσχυση των κβαντικών φιλοδοξιών της Ευρώπης. Η τροποποίηση επιτρέπει στο EuroHPC JU να προχωρήσει σε συντονισμένες επενδύσεις μεταξύ της Ένωσης και των συμμετεχόντων κρατών-μελών. Στόχος είναι η οικοδόμηση ενός κυρίαρχου κβαντικού οικοσυστήματος, που θα καλύπτει ολόκληρη την αλυσίδα αξίας: από την έρευνα και την ανάπτυξη έως τις βιομηχανικές και εμπορικές εφαρμογές.

Πρόκειται για μια μακροπρόθεσμη στρατηγική επένδυση σε τεχνολογία υψηλού ρίσκου, αλλά και υψηλής απόδοσης.

Σε στρατηγικό επίπεδο, η αναθεώρηση του κανονισμού EuroHPC εντάσσεται στη συνολικότερη προσπάθεια της Ευρωπαϊκή Ένωση να παραμείνει στην αιχμή των ψηφιακών τεχνολογιών. Η ευθυγράμμιση της υπερυπολογιστικής ισχύος, της AI και των κβαντικών τεχνολογιών κάτω από ένα ενισχυμένο πλαίσιο διακυβέρνησης και επενδύσεων δημιουργεί τις βάσεις για βιώσιμη ανάπτυξη, τεχνολογική ηγεσία και ανθεκτικότητα σε ένα ολοένα και πιο ανταγωνιστικό παγκόσμιο περιβάλλον. 

Το επόμενο βήμα αφορά την εφαρμογή. Το EuroHPC JU, σε συνεργασία με τα συμμετέχοντα κράτη και τους συνδεδεμένους εταίρους, καλείται να μεταφράσει τη ρυθμιστική αυτή τομή σε συγκεκριμένες τεχνολογίες, υποδομές και υπηρεσίες.