Η Ευρώπη αναπτύσσει, πλέον, συστηματικά έναν μηχανισμό μεταφοράς τεχνολογίας από τα πανεπιστημιακά εργαστήρια στην αγορά, με τα ακαδημαϊκά ιδρύματα να λειτουργούν ως σημαντικοί παραγωγοί καινοτομίας και οικονομικής αξίας. Το φαινόμενο των πανεπιστημιακών spinouts αντιπροσωπεύει σήμερα περίπου 7.300 επιχειρήσεις, συνολικής αξίας $400 δισ., συμβάλλοντας στη δημιουργία άνω των 160.000 θέσεων εργασίας.

Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία και την Ελβετία αποτελούν τους ισχυρότερους πόλους ακαδημαϊκής επιχειρηματικότητας

Σύμφωνα με το «European Spinouts Report» της Dealroom.co, το 84% αυτής της οικονομικής αξίας προέρχεται από deep-tech και life sciences εταιρείες, αποδεικνύοντας ότι η πανεπιστημιακή έρευνα αποτελεί βασικό πυλώνα τεχνολογικής εξέλιξης. Ιδιαίτερα μετά το 2015, η δημιουργία επιχειρηματικής αξίας από spinouts αυξήθηκε σημαντικά, γεγονός που αποτυπώνεται στην ενίσχυση της χρηματοδότησης και στη συστηματοποίηση των μηχανισμών εμπορικής αξιοποίησης έρευνας.

Σήμερα, το 40% των νέων ευρωπαϊκών deep-tech και life sciences startups, που ιδρύθηκαν μετά το 2019, προήλθαν απευθείας από το πανεπιστημιακό περιβάλλον, έναντι μόλις 22% πριν το 2018. Παράλληλα, αν και τα spinouts αντιπροσωπεύουν το 27% των εταιρειών του χώρου, που ιδρύθηκαν την τελευταία δεκαετία, καταλαμβάνουν το 34% της συνολικής επιχειρηματικής αξίας και σχεδόν το 42% των περιπτώσεων με χρηματοδότηση άνω των $10 εκατ.

Στην ευρωπαϊκή κατάταξη, ηγετική θέση κατέχει το Ηνωμένο Βασίλειο, με τα πανεπιστήμια Oxford και Cambridge να λειτουργούν ως συγκεντρωτικοί τεχνολογικοί πόλοι. Η χώρα έχει παράξει 559 εταιρείες πανεπιστημιακής προέλευσης που έχουν υποστηριχθεί από venture capital, με 91 εταιρείες να υπερβαίνουν τα $10 εκατ. χρηματοδότησης και 11 να αποκτούν status unicorn. Η συνολική αξία των spinouts του Ηνωμένου Βασιλείου ανέρχεται σε $127 δισ., με το Oxford-Cambridge «supercluster» να αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα ωρίμανσης τεχνολογικού οικοσυστήματος.

Πανεπιστήμια-μηχανές καινοτομίας

Η Γερμανία καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση, με 377 πανεπιστημιακής προέλευσης επιχειρήσεις και αξία που προσεγγίζει τα $81 δισ. Το γερμανικό μοντέλο χαρακτηρίζεται από έντονο engineering DNA, προερχόμενο από τεχνολογικά πανεπιστήμια, όπως το TU Munich και το RWTH Aachen, με ιδιαίτερη εξειδίκευση σε τομείς αεροναυτικής, κβαντικών υπολογιστών και ενεργειακών εφαρμογών.

Η Ελβετία διακρίνεται για την αποτελεσματικότητά της στη διαδικασία μεταφοράς τεχνολογίας. Τα ETH Zurich, EPFL Lausanne και University of Zurich βρίσκονται σταθερά εντός της ευρωπαϊκής πρώτης δεκάδας, με εφαρμογή ταχύτερων διαδικασιών licensing, όπως το μοντέλο fast-track 6-8 εβδομάδων, που επιταχύνει σημαντικά τη διαδρομή από το εργαστήριο στην επιχειρηματική αξιοποίηση.

Ωστόσο, παρά τη δυναμική ανάπτυξης, η Ευρώπη αντιμετωπίζει πρόβλημα διατήρησης των εταιρειών κατά το στάδιο μεγάλης κλίμακας χρηματοδότησης. Στο late-stage, δηλαδή σε χρηματοδοτήσεις άνω των $100 εκατ., περίπου το 50% των κεφαλαίων προέρχεται από μη ευρωπαϊκές πηγές, κυρίως από τις ΗΠΑ. Ως αποτέλεσμα, σημαντικός αριθμός ευρωπαϊκών spinouts μεταφέρει έδρα ή εξαγοράζεται από αμερικανικούς φορείς, οδηγώντας σε απώλεια αξίας για την ευρωπαϊκή οικονομία, όπως διαπιστώνει το European Spinouts Report της Dealroom.co.